İran’ın, Haziran 2025’te yaşanan çatışmaların ardından nükleer programını yeniden yapılandırma konusunda sınırlı da olsa ilerleme kaydettiğine dair bazı göstergelerin bulunduğu ileri sürüldü. Ancak söz konusu göstergelerin, programda hızlı ve kapsamlı bir ilerlemeye işaret etmediği vurgulanıyor.
ABD VE AVRUPALI YETKİLİLERE DAYANAN ANALİZ
New York Times (NYT), ABD’li ve Avrupalı yetkililerin yanı sıra İran’ın nükleer faaliyetlerini izleyen bağımsız kuruluşlarla yapılan görüşmelere dayanan bir analiz yayımladı. Analize göre, Tahran yönetimi 13 Haziran 2025’te İsrail saldırılarıyla başlayan çatışmalar sonrasında nükleer programını büyük ölçüde ileri taşımış görünmüyor.
“SON 6 AYDA SINIRLI GÖSTERGELER VAR”
Haberde, İran’ın son altı ayda nükleer yakıt zenginleştirme kapasitesini ve olası nükleer silah geliştirme altyapısını yeniden inşa etmeye yönelik bazı adımlar attığına dair sınırlı işaretler bulunduğu iddia edildi. Ancak bu işaretlerin, İran’ın kısa sürede nükleer silah üretebileceği anlamına gelmediği belirtildi.
ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ URANYUMUN DURUMU
İddialara göre, istihbarat kurumları çatışmalar sırasında hedef alınan Natanz, Fordo ve İsfahan’daki nükleer tesislerde bulunan zenginleştirilmiş uranyumun hâlen enkaz altında ve kullanılmamış durumda olduğu kanaatini taşıyor. Bu durumun, İran’ın hızlı biçimde nükleer silah üretmesini zorlaştırdığı değerlendiriliyor.
TESİSLERDE KAZI ÇALIŞMALARI ARTIYOR İDDİASI
Buna karşın, Tahran yönetiminin Natanz ve İsfahan çevresindeki nükleer tesislerde kazı ve toparlanma çalışmalarını artırdığı da öne sürüldü. Bu faaliyetlerin, hasar gören altyapının yeniden işler hale getirilmesine yönelik olabileceği belirtiliyor.
ABD’DE SALDIRI SEÇENEKLERİ GÜNDEMDE
Öte yandan Wall Street Journal (WSJ), Donald Trump’ın Beyaz Saray ve Pentagon tarafından hazırlanan İran’a yönelik olası saldırı senaryoları hakkında bilgilendirildiğini öne sürmüştü. Haberde, bu seçenekler arasında İran yönetimi ve Devrim Muhafızları Ordusu’na ait tesisleri hedef alan geniş çaplı bir bombardıman planının da yer aldığı iddia edilmişti.
“GECE YARISI ÇEKİCİ” OPERASYONU
İsrail, İran ile ABD arasında nükleer müzakereler sürerken 13 Haziran 2025’te İran’ın farklı kentlerinde nükleer ve askerî tesisleri hedef alan saldırılar başlatmıştı. ABD ise 22 Haziran 2025’te, Natanz, Fordo ve İsfahan’daki nükleer tesislere yalnızca ABD’nin envanterinde bulunan “sığınak delici” bombalarla, “Gece Yarısı Çekici” adı verilen operasyonu düzenlemişti.
HASAR TARTIŞMASI VE SIZINTI SORUŞTURMASI
ABD Başkanı Trump saldırıları “büyük başarı” olarak nitelendirirken, basına yansıyan ilk hasar değerlendirme raporlarında operasyonun İran’ın nükleer programını tamamen ortadan kaldırmadığı, yalnızca birkaç ay geciktirdiği iddia edilmişti. Trump yönetimi bu haberlere sert tepki göstermiş, Federal Soruşturma Bürosu (FBI) ve Pentagon, bilgi sızıntısına ilişkin soruşturma başlatıldığını duyurmuştu.
Kaynak: AA
