ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Orta Doğu’da tırmanan gerilim, küresel enerji piyasalarını sert şekilde etkiledi. Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve Katar’daki LNG üretiminin durmasıyla birlikte Avrupa’da doğal gaz fiyatları kısa sürede iki katını aşan bir yükseliş kaydetti.
AVRUPA GAZ FİYATLARI YÜZDE 100’Ü AŞTI
Avrupa’nın en derin doğal gaz ticaret noktası olan Hollanda merkezli TTF’de, nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başı gaz fiyatı TSİ 14.20 itibarıyla 65,5 avroya yükseldi. Fiyatlar, ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarından önce 27 Şubat’ta 31,95 avro seviyesinden kapanmıştı.
Bu gelişmeyle birlikte Avrupa’da gaz fiyatları, saldırılar öncesine kıyasla yüzde 100’ün üzerinde artış gösterdi. Gün içindeki yükseliş ise önceki kapanışa göre yaklaşık yüzde 47 olarak hesaplandı.
HÜRMÜZ BOĞAZI KAPANDI, LNG SEVKİYATI DURDU
Küresel LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20’sinin gerçekleştirildiği Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiği tamamen durdu. Dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından Katar’ın neredeyse tüm LNG sevkiyatının bu boğaz üzerinden yapılması, arz endişelerini daha da artırdı.
KATAR’DA LNG ÜRETİMİ DURDURULDU
İran’dan fırlatılan insansız hava araçlarından birinin Katar’ın Ras Laffan Sanayi Şehri’nde bulunan QatarEnergy’ye ait LNG tesisini hedef almasının ardından şirket, söz konusu tesiste üretimi durdurduğunu açıkladı. Küresel LNG arzı açısından kritik öneme sahip Katar’daki bu kesinti, fiyatlardaki yükselişi hızlandıran temel unsurlardan biri oldu.
“SON YILLARIN EN BÜYÜK ARZ ŞOKLARINDAN BİRİ”
Uzmanlar, Katar’daki Ras Laffan ve Mesaieed tesislerinin eş zamanlı olarak devre dışı kalmasının, 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı’ndan bu yana doğal gaz piyasasında yaşanan en büyük arz şoklarından biri olduğuna dikkat çekiyor. QatarEnergy’nin LNG tedarikinde mücbir sebep ilan etmesi, uzun vadeli sözleşmelere bağlı alıcılar açısından belirsizlik yaratırken, alıcıların spot piyasaya yönelme ihtimalini artırıyor.
AVRUPA VE ASYA ARASINDA LNG REKABETİ KIZIŞIYOR
Hürmüz Boğazı’nın kapanması, Avrupa ve Asya’nın ABD ve Avustralya’dan gelen alternatif LNG kaynakları için daha sert bir rekabete girmesine yol açıyor. Bu durum, küresel ölçekte LNG fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskıyı artırıyor.
AVRUPA’NIN DEPOLARI DÜŞÜK SEVİYEDE
Rusya’dan doğal gaz alımını büyük ölçüde durduran Avrupa Birliği ülkeleri için mevcut tablo daha da riskli bir hal aldı. AB ülkelerindeki doğal gaz depolarının doluluk oranı, geçen yılın aynı dönemine göre daha düşük seviyede bulunarak yüzde 30 civarında seyrediyor.
AB’DEN KRİZ TOPLANTISI KARARI
Avrupa Birliği’ne üye ülkelerin temsilcilerini bir araya getiren ve doğal gaz depolama ile arz güvenliğini izleyen Doğal Gaz Koordinasyon Grubu, Orta Doğu’daki çatışmaların enerji piyasalarına etkilerini değerlendirmek üzere 4 Mart’ta toplanma kararı aldı.
Kaynak: AA
