ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak askeri saldırılarının ardından Orta Doğu’da artan güvenlik riskleri, küresel enerji piyasalarını sert şekilde etkiledi. Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğinin büyük ölçüde durma noktasına gelmesi, Avrupa’da doğal gaz fiyatlarında rekor artışlara yol açtı.
AVRUPA GAZ FİYATLARINDA GÜN İÇİNDE YÜZDE 48 ARTIŞ
Avrupa’da gaz ticaretinin referans noktası olan Hollanda merkezli TTF (Title Transfer Facility) piyasasında, nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başına gaz fiyatı TSİ 16.01 itibarıyla 47,2 avroya yükseldi. Böylece fiyatlar, gün içinde yaklaşık yüzde 48 oranında artış kaydetti. Saldırıların öncesinde, 27 Şubat’ta TTF’de gaz fiyatları 31,95 avrodan kapanmıştı.
KATAR’DA LNG ÜRETİMİ DURDU
Gerilimin enerji arzına etkisi yalnızca deniz taşımacılığıyla sınırlı kalmadı. İran’dan fırlatılan insansız hava araçlarından (İHA) birinin Katar’daki Ras Laffan Sanayi Şehri’nde bulunan ve Qatar Energy’ye ait bir enerji tesisini hedef almasının ardından, şirket sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini durdurduğunu açıkladı. Bu gelişme, küresel LNG arzında kesinti yaşanabileceği endişelerini artırarak fiyatlar üzerinde ilave baskı oluşturdu.
HÜRMÜZ BOĞAZI KÜRESEL LNG TİCARETİ İÇİN KRİTİK
Basra Körfezi’nin çıkış noktasında yer alan Hürmüz Boğazı, Orta Doğu’daki petrol ve LNG üretiminin Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına taşınmasını sağlayan stratejik bir geçit konumunda bulunuyor. Küresel LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si bu dar su yolundan geçerken, dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından biri olan Katar’ın ihracatının neredeyse tamamı Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyor.
ASYA TALEBİ, AVRUPA FİYATLARINI DA ETKİLİYOR
Hürmüz Boğazı’ndan taşınan LNG’nin büyük bölümünü Çin başta olmak üzere Asya ülkeleri satın alıyor. Ancak arzda yaşanabilecek en küçük aksama, Avrupa gaz piyasalarında fiyatların hızla yükselmesine neden oluyor. Uzmanlar, küresel LNG tedarik zincirindeki belirsizliğin Avrupa için ciddi bir maliyet baskısı yarattığına dikkat çekiyor.
AVRUPA’DA DEPOLAR BOŞALIYOR
Avrupa’da doğal gaz fiyatlarını yukarı çeken bir diğer önemli faktör ise gaz depolarındaki doluluk oranlarının yüzde 30’un altına gerilemesi oldu. Depo seviyelerinin düşmesi, Avrupa ülkelerinin uluslararası piyasalardan daha fazla LNG tedarik etmek zorunda kalmasına yol açarken, bu durum fiyat artışlarını daha da hızlandırıyor.
Enerji piyasaları, Orta Doğu’daki çatışmaların seyri ve Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik durumuna odaklanmış durumda. Uzmanlar, gerilimin sürmesi halinde gaz ve petrol fiyatlarında yeni zirvelerin görülebileceği uyarısında bulunuyor.
Kaynak: Haber Merkezi
