Ekonomist Levent Işık, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonun ardından bölgede hızla tırmanan gerilime ilişkin Manşet Haber’e değerlendirmelerde bulundu. Işık, Washington yönetiminin savaşın büyük ölçüde sona erdiğine yönelik söylemlerine rağmen sahadaki gerçeklerin çok daha farklı olduğunu belirterek, çatışmaların tüm bölgeye yayılma riski taşıdığına dikkat çekti.
“WASHINGTON’IN ANLATTIKLARI İLE SAHADAKİ GERÇEKLER AYNI DEĞİL”
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a karşı başlattığı askeri operasyonun üzerinden yalnızca 10 gün geçtiğini hatırlatan Işık, bu kısa sürede yaşanan gelişmelerin bölgedeki dengeleri derinden sarstığını söyledi. Sahadaki tablo ile Washington’dan yapılan açıklamalar arasında ciddi bir fark olduğunu vurgulayan Işık, “Bir tarafta yıkılan şehirler, zarar gören enerji tesisleri ve hayatını kaybeden siviller var. Diğer tarafta ise ABD Başkanı Donald Trump’ın ‘Savaş büyük ölçüde bitti’ şeklindeki açıklamaları bulunuyor. Bu iki tablo arasında büyük bir uçurum var” ifadelerini kullandı.
TRUMP CEPHESİ “ASKERİ BAŞARI” VURGUSU YAPIYOR
ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarında operasyon hedeflerine planlanandan daha erken ulaşıldığını savunduğunu belirten Işık, Washington yönetiminin İran’ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini öne sürdüğünü aktardı. Trump’ın İran’a ait çok sayıda askeri unsurun devre dışı bırakıldığını ve ülkenin savunma kapasitesinin ciddi şekilde zayıflatıldığını dile getirdiğini ifade eden Işık, ABD yönetiminin operasyonu bir “askeri başarı” olarak sunduğunu söyledi.
ORTA DOĞU’DA ÇATIŞMALAR GENİŞLİYOR
Işık’a göre sahadaki gelişmeler ise savaşın sona erdiğini değil, aksine daha geniş bir coğrafyaya yayıldığını gösteriyor. Son günlerde bölgede çok sayıda saldırı gerçekleştiğini belirten Işık, İran’a bağlı unsurların Kuveyt’teki ABD üslerini hedef aldığını, Suudi Arabistan’daki enerji tesislerine insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlendiğini ve Bahreyn’deki petrol altyapısının zarar gördüğünü ifade etti.
Ayrıca İsrail ile İran arasında karşılıklı saldırıların sürdüğünü dile getiren Işık, Tel Aviv’e ulaşan füzeler ve İsrail’in İran’daki hedeflere yönelik hava saldırılarının gerilimi daha da artırdığını söyledi.
ENERJİ HATLARI VE PETROL ARZI RİSK ALTINDA
Bölgedeki çatışmaların yalnızca askeri boyutta kalmadığını vurgulayan Işık, enerji piyasalarının da ciddi şekilde etkilendiğine dikkat çekti. Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik risklerinin arttığını belirten Işık, Suudi Arabistan’ın enerji devi Aramco’nun üretimde kısıntıya gitmek zorunda kaldığını ve bazı petrol sevkiyatlarında aksama yaşandığını ifade etti. Türkiye açısından da önemli bir enerji hattı olan Kerkük–Ceyhan boru hattında zaman zaman akışın sekteye uğradığını belirten Işık, bu gelişmelerin küresel enerji piyasalarında dalgalanmalara yol açabileceğini söyledi.
TÜRKİYE İÇİN GÜVENLİK RİSKİ ARTIYOR
Levent Işık, çatışmaların Türkiye açısından da ciddi güvenlik riskleri barındırdığını vurguladı. Bölgede yaşanan askeri hareketliliğin Türkiye sınırlarına yakın alanlarda gerçekleştiğine dikkat çeken Işık, zaman zaman İran’dan ateşlenen mühimmatların bölge ülkelerinde alarm durumuna neden olduğunu ifade etti. Türkiye’nin hem güvenlik hem de enerji arzı açısından gelişmeleri yakından takip etmek zorunda olduğunu belirten Işık, bölgedeki istikrarsızlığın yeni riskleri beraberinde getirebileceğini söyledi.
“ORTA DOĞU’DA SAVAŞIN BİTTİĞİNİ SÖYLEMEK ERKEN”
Çatışmaların kısa sürede sona erdiğine dair yorumların gerçekçi olmadığını dile getiren Işık, bölgedeki tarihsel ve siyasi dinamiklerin süreci daha karmaşık hale getirdiğini belirtti.
“Ortadoğu’da yaşanan gelişmeler gösteriyor ki bu kriz henüz sona ermiş değil. Karşılıklı saldırılar, enerji krizleri ve diplomatik gerilimler dikkate alındığında bölgenin önümüzdeki dönemde daha zor bir süreçten geçmesi muhtemel görünüyor” değerlendirmesinde bulundu.
