Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilim ve petrol fiyatlarındaki hızlı yükseliş, Avrupa ülkelerini akaryakıt piyasasına doğrudan müdahale etmeye yöneltti. Enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların tüketicilere etkisini sınırlamak isteyen birçok ülke, fiyat sınırı, kar marjı kontrolü ve rezerv kullanımı gibi önlemleri devreye alıyor.
FRANSA’DA AKARYAKIT FİYATLARINA TAVAN UYGULAMASI
Fransa’da akaryakıt istasyonlarının önemli bir bölümünü işleten TotalEnergies, piyasalarda yaşanan yüksek dalgalanmaya karşı fiyat sabitleme kararı aldı.
Şirket tarafından yapılan açıklamada, 13 Mart’tan itibaren geçerli olmak üzere benzinin litre fiyatının 1,99 avro, motorinin ise 2,09 avro ile sınırlandırılacağı bildirildi. Uygulamanın ay sonuna kadar devam edeceği ve nisan başında petrol piyasalarındaki gelişmelere göre yeniden değerlendirileceği vurgulandı.
PETROL FİYATLARINDAKİ ARTIŞTA ORTA DOĞU ETKİSİ
Enerji piyasalarındaki sert fiyat hareketlerinin arkasında Orta Doğu’da tırmanan gerilim yer alıyor. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından, küresel petrol taşımacılığı açısından kritik bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiği büyük ölçüde yavaşladı.
Basra Körfezi çevresinde tanker güvenliğine ilişkin risklerin artmasıyla birlikte petrol arzına yönelik endişeler güçlendi. Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı kısa süreliğine 100 dolar seviyesinin üzerine çıktı.
AVRUPA GENELİNDE FİYAT KONTROLÜ VE DENETİM ADIMLARI
Artan enerji maliyetlerine karşı Avrupa ülkeleri farklı müdahale yöntemlerini uygulamaya başladı.
Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Katherina Reiche, akaryakıt istasyonlarında fiyat hareketlerini sınırlamak amacıyla “Avusturya Modeli” olarak bilinen sistemi uygulamaya alacaklarını açıkladı. Yeni düzenlemeyle istasyonlar akaryakıt fiyatlarını gün içinde yalnızca bir kez artırabilecek.
Berlin yönetimi ayrıca piyasalardaki arz baskısını azaltmak amacıyla Uluslararası Enerji Ajansı’nın stratejik petrol rezervlerinin kullanılması yönündeki karara destek verecek.
DOĞU AVRUPA’DA FİYAT TAVANI VE KAR MARJI SINIRI
Bazı Avrupa ülkeleri ise fiyat artışlarını doğrudan sınırlayan uygulamalara yöneldi.
Macaristan’da hükümet, benzinin litre fiyatını 595 forint, motorini ise 615 forint seviyesinde sabitleme kararı aldı.
Hırvatistan, Arnavutluk ve Kosova’da akaryakıt fiyatlarına üst sınır getirilirken petrol şirketlerinin kar marjları da denetim altına alındı.
Yunanistan’da hükümet akaryakıt ve temel gıda ürünlerinde kar marjlarının üç ay süreyle sınırlandırılacağını açıkladı.
İtalya’da ise yükselen fiyatlar nedeniyle oluşan ek KDV gelirlerinin tüketicilere destek olarak aktarılması ve haksız kazanç sağlayan şirketlere yönelik denetimlerin artırılması planlanıyor.
AB YENİ ENERJİ DESTEK MEKANİZMALARI ÜZERİNDE ÇALIŞIYOR
Avrupa Birliği Komisyonu da artan enerji maliyetlerine karşı yeni önlemler hazırlıyor. “Vatandaş Enerji Paketi” kapsamında enerji fiyatlarının izlenmesi, tüketicilere yönelik destek mekanizmaları ve yeni teşvik programlarının gündemde olduğu belirtiliyor.
Enerji uzmanları, Brent petrol fiyatlarının 100 dolar seviyesinde kalması durumunda Avrupa’daki sürücülerin yıllık yakıt harcamalarının ortalama 220 avro artabileceği uyarısında bulunuyor.
Kaynak: AA
