Her yıl 21 Ekim'de anılan Küresel İyot Eksikliği Bozukluklarını Önleme Günü, iyot yetersizliğinin yol açabileceği sağlık sorunlarına karşı farkındalık oluşturmayı amaçlıyor. Sağlık Bakanlığına bağlı Yenimahalle Eğitim ve Araştırma Hastanesinin bilgilendirmesine göre, yeterli iyot alımı özellikle tiroid hormonlarının üretimi, gebelik dönemi ve çocukların sağlıklı gelişimi açısından önem taşıyor. Uzmanlar, iyotlu tuz kullanımının yaygınlaştırılmasını önerirken aşırı tuz tüketiminden kaçınılması gerektiğini de vurguluyor.
21 EKİM KÜRESEL İYOT EKSİKLİĞİ BOZUKLUKLARINI ÖNLEME GÜNÜ NEDİR?
21 Ekim, iyot eksikliğine bağlı hastalıkların önlenmesi konusunda toplumsal bilinç oluşturmak amacıyla Küresel İyot Eksikliği Bozukluklarını Önleme Günü olarak anılıyor.
Bu özel günde, iyodun insan sağlığı üzerindeki etkileri ve yetersiz alımının oluşturabileceği riskler hakkında bilgilendirme yapılıyor.
İyot eksikliğinin önlenmesi için dengeli beslenme ve iyotlu tuz kullanımının önemi hatırlatılıyor.
İYOT EKSİKLİĞİ HANGİ HASTALIKLARA YOL AÇABİLİR?
İyot, tiroid bezinin hormon üretebilmesi için ihtiyaç duyduğu temel mineraller arasında bulunuyor.
ABD Ulusal Sağlık Enstitülerine (NIH) göre tiroid hormonları metabolizmanın düzenlenmesinde, beyin gelişiminde ve büyüme süreçlerinde önemli görevler üstleniyor.
Yetersiz iyot alımı, tiroid hormonlarının üretimini olumsuz etkileyebiliyor. Tiroid bezinin büyümesiyle ortaya çıkan guatr, iyot eksikliğiyle ilişkili sağlık sorunları arasında yer alıyor.
Özellikle gebelik döneminde ağır iyot eksikliği, bebeğin zihinsel ve fiziksel gelişiminde kalıcı sorunlara neden olabiliyor.
İYOT HANGİ BESİNLERDE BULUNUYOR?
İyot ihtiyacının karşılanmasında beslenme alışkanlıkları önemli rol oynuyor.
Balık ve diğer deniz ürünleri, süt, yoğurt, peynir ve yumurta, iyot içeren besinler arasında bulunuyor.
İyotla zenginleştirilmiş sofra tuzu da günlük beslenmede kullanılan iyot kaynaklarından biri olarak öne çıkıyor.
Ancak deniz tuzu ve Himalaya tuzu gibi ürünlerin her zaman iyot içermediği belirtiliyor. Bu nedenle satın alınan tuzun iyotlu olup olmadığının ambalajından kontrol edilmesi öneriliyor.
İYOTLU TUZ KULLANIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), iyot eksikliğinin önlenmesi için gıdalarda kullanılan tuzun iyotla zenginleştirilmesini destekliyor.
Ancak iyot ihtiyacını karşılamak amacıyla daha fazla tuz tüketilmesi önerilmiyor. DSÖ, yetişkinlerin günlük toplam tuz tüketiminin 5 gramın altında tutulmasını tavsiye ediyor.
Sağlık Bakanlığına bağlı hastanenin bilgilendirmesinde, iyotlu tuzun güneş ışığından ve nemden korunması gerektiği belirtiliyor. Ayrıca yemeklere pişirme işleminin son aşamasında eklenmesi öneriliyor.
İYOT EKSİKLİĞİ AÇISINDAN KİMLER RİSK ALTINDA?
Gebelik döneminde iyot ihtiyacı arttığı için yeterli alım daha fazla önem taşıyor.
Süt ürünleri, yumurta ve deniz ürünlerini tüketmeyen ya da sınırlı tüketen kişilerde de iyot alımının yetersiz kalma ihtimali bulunuyor.
Uzmanlar, iyot takviyelerinin ihtiyaç değerlendirmesi yapılmadan kullanılmaması gerektiğine dikkat çekiyor. Çünkü gereğinden fazla iyot almak da tiroid sağlığını olumsuz etkileyebiliyor.
21 Ekim Küresel İyot Eksikliği Bozukluklarını Önleme Günü, yeterli iyot alımının sağlıklı büyüme ve gelişme açısından önemini bir kez daha hatırlatıyor.
