Haber Ara

Milyonlarca haber arasında ara

Bu diyet ömrü uzatıyor: İskandinav diyeti nasıl yapılır?

İsveç'te 64 binden fazla kişinin verilerinin incelendiği 24 yıllık araştırma, İskandinav diyetinin daha düşük ölüm riskiyle ilişkili olabileceğini ortaya koydu. İşte diyetin dikkat çeken özellikleri.

SAĞLIK 22.11.2026 11:15 Gaye Günel Okuma Süresi: 4 dk
Bu diyet ömrü uzatıyor: İskandinav diyeti nasıl yapılır?
Paylaş:
N

Akdeniz diyetine benzer özellikler taşıyan İskandinav diyeti, uzun yaşam üzerindeki olası etkileriyle bilim dünyasının gündemine geldi. Danimarka'daki Aarhus Üniversitesinden araştırmacılar, İsveç'te 64 binden fazla yetişkinin sağlık ve beslenme verilerini 24 yıllık dönem üzerinden değerlendirdi. Araştırmanın sonuçları, Nordik diyet olarak da bilinen İskandinav beslenme modelinin genel ölüm riskinin azalmasıyla ilişkili olabileceğini gösterdi. Ancak bilim insanları, bulguların doğrudan neden-sonuç ilişkisini kanıtlamadığını vurguluyor.

64 BİNDEN FAZLA KİŞİ 24 YILLIK ARAŞTIRMADA İNCELENDİ

İsveç'te gerçekleştirilen iki büyük nüfus araştırmasından elde edilen veriler, İskandinav diyetinin uzun vadeli sağlık üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla analiz edildi.

Araştırmacılar, 64 binden fazla yetişkinin beslenme alışkanlıklarını, hastane kayıtlarını, kanser verilerini ve ölüm kayıtlarını inceledi.

Toplam 24 yıllık dönemi kapsayan çalışmada, farklı beslenme modellerinin sağlık sonuçları üzerindeki olası etkileri istatistiksel yöntemlerle karşılaştırıldı.

Araştırmanın sonuçları The American Journal of Clinical Nutrition adlı bilimsel dergide yayımlandı.

İSKANDİNAV DİYETİ ÖLÜM RİSKİNİ AZALTABİLİR

Araştırmanın en dikkat çekici sonucu, İskandinav diyetine bağlı kalmanın genel ölüm riskiyle ilişkisi oldu.

Bilim insanlarının oluşturduğu istatistiksel modele göre sağlıklı İskandinav beslenme düzenini benimsemek, mevcut beslenme alışkanlıklarının sürdürülmesine kıyasla 24 yıllık dönemde ölüm riskini yaklaşık 2,67 yüzde puan azaltabilir.

Farklı karşılaştırmalarda ise göreli ölüm riskinde yaklaşık yüzde 4 ila 6 arasında azalma tahmin edildi.

Ancak bu sonuçlar, katılımcıların belirli bir diyeti 24 yıl boyunca uyguladığı kontrollü bir deneyden elde edilmedi. Bulgular, gözlemsel veriler üzerinden oluşturulan istatistiksel senaryolara dayanıyor.

İSKANDİNAV DİYETİ NEDİR?

İskandinav diyeti, Danimarka, İsveç, Norveç, Finlandiya ve İzlanda gibi Kuzey Avrupa ülkelerinin geleneksel beslenme alışkanlıklarından esinlenen bir beslenme modeli.

Nordik diyet adıyla da bilinen bu yöntemde sebzeler, meyveler, tam tahıllar, balık, baklagiller ve kuruyemişler ön plana çıkıyor.

İşlenmiş gıdaların, kırmızı etin ve ilave şekerin sınırlandırılması ise beslenme düzeninin temel ilkeleri arasında bulunuyor.

İskandinav diyeti, sağlıklı beslenmenin yanı sıra yerel ve mevsimlik ürünlerin tüketimini teşvik ederek çevresel sürdürülebilirliği de desteklemeyi amaçlıyor.

İSKANDİNAV DİYETİ NASIL YAPILIR?

İskandinav diyetinde günlük beslenmenin önemli bölümünü bitkisel kaynaklı gıdalar oluşturuyor.

Özellikle yulaf, çavdar ve arpa gibi lif bakımından zengin tam tahıllar tercih ediliyor. Sebze ve meyve tüketimi artırılırken balık ve diğer deniz ürünlerine düzenli olarak yer veriliyor.

Yağ kaynağı olarak kanola yağı öne çıkarken kuruyemişler ve tohumlar da beslenme planına dahil ediliyor.

Kırmızı et, şekerli yiyecekler ve yoğun şekilde işlenmiş ürünlerin tüketimi ise azaltılıyor.

Bu beslenme modelinde katı bir kalori sınırından çok, tüketilen besinlerin kalitesi ve çeşitliliği önem taşıyor.

İSKANDİNAV DİYETİNDE HANGİ BESİNLER TÜKETİLİYOR?

İskandinav beslenme modelinde somon, uskumru ve ringa balığı gibi yağlı balıklar önemli yer tutuyor.

Yulaf, çavdar ve arpa gibi tam tahılların yanı sıra lahana, havuç, pancar, brokoli ve diğer kök sebzeler sık tüketilen besinler arasında bulunuyor.

Yaban mersini, ahududu, böğürtlen ve çilek gibi meyveler de bu beslenme düzeninde tercih ediliyor.

Baklagiller, ceviz, badem ve çeşitli tohumlar ise bitkisel protein, sağlıklı yağ ve lif alımını destekliyor.

AKDENİZ DİYETİ İLE İSKANDİNAV DİYETİ ARASINDAKİ FARK NE?

Akdeniz diyeti ile İskandinav diyeti, sağlıklı beslenme açısından birçok ortak özelliğe sahip.

Her iki modelde de sebzeler, meyveler, tam tahıllar, balık ve bitkisel yağlar öne çıkarken işlenmiş gıdaların tüketimi sınırlandırılıyor.

Temel farklılıklardan biri kullanılan yağ kaynaklarında görülüyor. Akdeniz diyetinde zeytinyağı tercih edilirken İskandinav diyetinde kanola yağı daha yaygın kullanılıyor.

Akdeniz beslenmesinde domates, zeytin, baklagiller ve Akdeniz'e özgü sebzeler önemli yer tutarken İskandinav diyetinde çavdar, yulaf, kök sebzeler ve orman meyveleri öne çıkıyor.

KARACİĞER HASTALIKLARINDA AYNI ETKİ GÖRÜLMEDİ

Araştırmacılar, İskandinav diyetinin genel ölüm riski üzerindeki olası etkilerinin yanı sıra ciddi karaciğer hastalıklarıyla ilişkisini de değerlendirdi.

Çalışmada siroz ve karaciğer kanseri gibi ağır sağlık sorunlarına ilişkin veriler incelendi.

İstatistiksel modelde İskandinav diyetini uyguladığı varsayılan grupta ciddi karaciğer komplikasyonlarının 24 yıllık tahmini riski yüzde 0,53 olarak hesaplandı.

Bu oran, bölgesel beslenme önerilerini izleyen grupta yüzde 0,70, mevcut beslenme alışkanlıklarını sürdüren grupta ise yüzde 0,64 olarak belirlendi.

Ancak gruplar arasındaki farkların istatistiksel açıdan yeterince güçlü olmadığı görüldü. Bu nedenle İskandinav diyetinin ileri karaciğer hastalıklarını önlediği sonucuna ulaşılamadı.

İSKANDİNAV DİYETİ GERÇEKTEN ÖMRÜ UZATIYOR MU?

Araştırma, İskandinav diyetine bağlı kalmanın uzun vadede daha düşük ölüm riskiyle ilişkili olabileceğini gösteriyor.

Bununla birlikte çalışmanın gözlemsel verilere dayanması, beslenme modelinin doğrudan yaşam süresini uzattığının kesin olarak kanıtlandığı anlamına gelmiyor.

Katılımcıların fiziksel aktivite düzeyi, sigara ve alkol tüketimi, genetik özellikleri ve mevcut hastalıkları da sağlık sonuçlarını etkileyebiliyor.

Bilim insanları, beslenme düzeninin uzun vadeli etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için farklı toplumlarda yeni araştırmalar yapılması gerektiğini belirtiyor.

İSKANDİNAV DİYETİ TÜRKİYE'DE UYGULANABİLİR Mİ?

İskandinav diyetini uygulamak için Kuzey Avrupa ülkelerine özgü bütün besinleri tüketmek gerekmiyor.

Beslenme modelinin temel ilkeleri, Türkiye'de kolayca bulunabilen ürünlerle de karşılanabiliyor.

Yulaf, tam tahıllı ekmek, mevsim sebzeleri, balık, ceviz, badem ve baklagiller bu beslenme düzenine uygun seçenekler arasında bulunuyor.

Kanola yağı yerine zeytinyağının tercih edilmesi de benzer şekilde doymamış yağ alımını destekleyebiliyor.

Ancak herhangi bir beslenme modelinin sağlık üzerindeki etkisi, kişinin genel yaşam tarzına ve mevcut sağlık durumuna bağlı olarak değişiyor. Özellikle kronik hastalığı bulunan kişilerin beslenme alışkanlıklarında önemli değişiklikler yapmadan önce uzman görüşü alması öneriliyor.

HABER BİLGİSİ
Kaynak: Haber Merkezi
Yorumlar
0 yorum
Yorumlarınız editör onayından sonra yayına alınır.
Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın.
Victor Wembanyama NBA tarihine geçti!
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Victor Wembanyama NBA tarihine geçti!
WhatsApp
İhbar Hattı