Kocaeli ve Kahramanmaraş'taki uzmanlar, baş dönmesi ve denge problemlerinin teşhisini mobil cihazlarla yapmayı amaçlayan yeni bir sistem üzerinde çalışıyor. TÜBİTAK desteğiyle hayata geçirilen bu projelerde, cep telefonu ve dizüstü bilgisayarlar aracılığıyla göz ve baş hareketlerinin analiz edilmesi sağlanacak.
PROJE DETAYLARI
Mobil VNG (göz hareketlerini kaydeden taşınabilir denge testi) ve Mobil Video Head Impulse (baş ve göz hareketlerinin uyumunu ölçen taşınabilir denge testi) cihazları için geliştirilmekte olan sistem, sabit laboratuvar ortamı ve eğitimli personel gereksinimini azaltmayı hedefliyor. Böylece, sistemin çeşitli sağlık birimlerinde, acil servislerden polikliniklere kadar geniş bir kullanım alanı bulması amaçlanıyor.
ÜRETİMİN AVANTAJLARI
Yerli üretim ile dışa bağımlılığın azaltılması ve maliyetlerin düşürülmesi bekleniyor. Ayrıca, baş dönmesi ve denge problemlerine neden olabilen iç kulak, beyin ve beyincik gibi organları etkileyen hastalıkların daha hızlı ve erişilebilir bir şekilde tanınmasını sağlamak hedefleniyor.
Projenin sağlık bölümü Kocaeli Şehir Hastanesi tarafından, mobil uygulama ve yazılımların geliştirilmesi ise Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü tarafından yürütülüyor.
KULLANIM AMAÇLARI
Kocaeli Şehir Hastanesi Kulak Burun Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Halil Erdem Özel, baş dönmesi ve denge bozukluklarının toplumda yaygın olarak görülen ve bireylerin sosyal hayatını etkileyen sağlıksal sorunlar olduğunu belirtti.
Özel, bu rahatsızlıkların altında yatan iç kulak ve beyin gibi kritik organlara ait hastalıkların ayırıcı tanısının önemine dikkat çekti ve ileri denge testlerine erişimin zorluklarına vurgu yaptı. “Daha taşınabilir ve kullanıcı dostu bir sistem geliştirerek, eğitimli personel gerektirmeden daha etkin analizler yapmayı ve maliyetleri düşürmeyi amaçlıyoruz” ifadelerini kullandı.
GELİŞMİŞ TEKNOLOJİ
Göz hareketlerinin izlenmesinin denge sistemini yöneten temel unsur olduğunu ifade eden Özel, mevcut VNG testlerinin genellikle sabit laboratuvar ortamında gerçekleştirildiğini söyledi. “Mobil sistemlerle, cep telefonları veya dizüstü bilgisayarlar kullanarak taşınabilir ve daha kullanıcı dostu bir deneyim sunmayı hedefliyoruz” şeklinde konuştu.
Mobil Video Head Impulse test cihazının, refleks ölçümleri için kullanılacağını belirten Özel, bu sistemin acil servislerde etkin bir şekilde kullanılmasının planlandığını ifade etti.
KLINIK ÇALIŞMA AŞAMASI
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Turab Selçuk, projelerin TÜBİTAK tarafından desteklendiğini ve şu anda klinik çalışma aşamasında olduğunu açıkladı.
Selçuk, cep telefonunu yerli ve yapay zeka destekli tıbbi tanı cihazına dönüştürmek için çalışıldığını ifade ederek, “Göz hareketlerini yapay zeka algoritmalarıyla takip ederek, nistagmus gibi tıbbi durumları tespit etmeyi amaçlıyoruz. Böylece daha ucuz ve yerli bir tıbbi test cihazı geliştireceğiz” dedi.
