Nobel Kimya Ödülü sahibi Türk bilim insanı Prof. Dr. Aziz Sancar ve araştırma ekibi, en agresif beyin kanseri türlerinden biri olan glioblastomaya yönelik çalışmalarında önemli sonuçlar elde etti. Mevcut kemoterapi ilacı temozolomid (TMZ) ile EdU adlı molekülün birlikte kullanıldığı deneylerde, bazı farelerde tümörlerin tespit edilemez düzeye gerilediği belirlendi. 22 Ekim'de araştırmanın geldiği aşamayı değerlendiren Sancar, deneysel sonuçların umut verdiğini ancak yöntemin insanlar üzerindeki etkisinin henüz bilinmediğini vurguladı.
AZİZ SANCAR'IN BEYİN KANSERİ ARAŞTIRMASINDA YENİ SONUÇLAR
Prof. Dr. Aziz Sancar ve ekibi, tedavisi güç beyin kanseri türlerinden glioblastomaya karşı yeni bir ilaç kombinasyonunun etkilerini araştırdı. Çalışmada, glioblastoma tedavisinde kullanılan temozolomid adlı kemoterapi ilacı ile EdU molekülünün birlikte uygulanması incelendi.
Araştırmacılar, insan glioblastoma hücreleriyle oluşturulan deneysel tümör modellerinde iki maddenin etkilerini karşılaştırdı. TMZ ve EdU'nun birlikte uygulandığı deneylerde, tek başına kullanılan tedavilere göre daha güçlü tümör karşıtı sonuçlar elde edildi. Bazı deney hayvanlarında tümörlerin tespit edilemez düzeye gerilemesi, araştırmanın öne çıkan bulguları arasında yer aldı.
Çalışmada, tedavi sonrasında tümörlerin yeniden ortaya çıkıp çıkmadığı da takip edildi. Bazı deneklerde gözlem süresi boyunca tümörün yeniden tespit edilmediği bildirildi. Araştırmanın sonuçları, Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlandı.
TMZ VE EDU KOMBİNASYONU NASIL ETKİ GÖSTERDİ?
Araştırmada kullanılan temozolomid, glioblastoma tedavisinde kullanılan mevcut kemoterapi ilaçlarından biri olarak biliniyor. EdU ise hücrelerin DNA üretim süreçleriyle ilişkili deneysel bir molekül olarak çalışmada yer aldı.
Aziz Sancar ve ekibi, iki maddenin birlikte kullanılmasının tümör hücreleri üzerindeki etkilerini araştırdı. Deneylerde TMZ ve EdU kombinasyonunun, tek başına kullanılan tedavilere kıyasla tümör büyümesini daha güçlü biçimde baskıladığı görüldü.
Araştırmacılar, tedavinin etkilerini değerlendirmek amacıyla tümör gelişimini ve deney hayvanlarının yaşam süresini takip etti. Elde edilen bulgular, söz konusu kombinasyonun glioblastomaya yönelik yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesinde incelenebileceğini gösterdi.
Ancak araştırma henüz deneysel aşamada bulunuyor. Farelerde elde edilen sonuçların insanlarda aynı etkiyi sağlayacağı kesinleşmiş değil.
AZİZ SANCAR'DAN İNSANLARDA TEDAVİ UYARISI
Aziz Sancar, 22 Ekim 2026'da Diyarbakır'daki Dicle Üniversitesinde yaptığı açıklamada glioblastoma araştırmasında önemli ilerleme kaydettiklerini belirtti. Fareler üzerinde yürütülen deneylerin umut verici sonuçlar ortaya koyduğunu aktaran Sancar, yöntemin insanlar açısından henüz kanıtlanmadığını vurguladı.
Sancar, araştırmada elde edilen başarının doğrudan insanlarda uygulanabilecek bir tedavi anlamına gelmediğini ifade etti. Yöntemin insanlarda güvenli ve etkili olup olmayacağının belirlenebilmesi için ileri araştırmaların yapılması gerekiyor.
Bu kapsamda deneysel sonuçların daha ayrıntılı değerlendirilmesi, güvenlilik çalışmalarının tamamlanması ve gerekli aşamaların ardından klinik deneylerin gerçekleştirilmesi önem taşıyor. TMZ ve EdU kombinasyonu, şu aşamada insanlarda etkinliği kanıtlanmış ve kullanıma sunulmuş bir glioblastoma tedavisi değil.
Aziz Sancar ve ekibinin araştırması, beyin kanserine karşı yeni tedavi seçeneklerinin geliştirilmesine yönelik bilimsel çalışmalar arasında yer alırken yöntemin hastalarda kullanılıp kullanılamayacağı ilerleyen araştırmaların sonuçlarına bağlı olacak.
