Türkiye’de 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Hareketi, çevresel kazanımların yanı sıra enerji ve ekonomi alanında da önemli sonuçlar doğurdu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre, proje kapsamında elde edilen tasarruf miktarları dikkat çekici boyutlara çıktı.
SIFIR ATIK KÜRESEL HAREKETE DÖNÜŞTÜ
Sıfır Atık girişimi, Emine Erdoğan’ın himayelerinde 27 Eylül 2017’de başlatıldı. Bakanlık koordinasyonunda yürütülen proje, kısa sürede uluslararası alanda karşılık buldu.
Türkiye’nin öncülüğünde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 14 Aralık 2022’de kabul edilen kararla 30 Mart, “Uluslararası Sıfır Atık Günü” ilan edildi.
217 BİN BİNADA SİSTEME GEÇİLDİ
Bugüne kadar 217 bin bina ve yerleşkede Sıfır Atık Yönetim Sistemi uygulamaya alındı. Geri kazanım oranı ise 2017’deki yüzde 13 seviyesinden 2025 itibarıyla yüzde 37,53’e yükseldi.
Türkiye’nin hedefleri arasında, bu oranı 2035’te yüzde 60’a, 2053’te ise yüzde 70’e çıkarmak yer alıyor. Ayrıca proje kapsamında 28 milyon kişiye eğitim verilerek farkındalık çalışmaları yürütüldü.
90 MİLYON TON ATIK EKONOMİYE KAZANDIRILDI
Sıfır Atık uygulamaları kapsamında 2025 yılı sonuna kadar toplam 90 milyon ton geri kazanılabilir atık ekonomiye kazandırıldı.
Bu kapsamda:
- 36,1 milyon ton kağıt-karton
- 10,2 milyon ton plastik
- 3,5 milyon ton cam
- 9,6 milyon ton metal
- 30,6 milyon ton organik ve diğer atıklar
geri dönüşüm süreçlerinden geçirilerek ülke ekonomisine yaklaşık 365 milyar lira katkı sağladı.
ENERJİ, SU VE PETROL TASARRUFUNDA DİKKAT ÇEKEN RAKAMLAR
Toplanan atıkların geri kazanımıyla:
- 54 milyon hanenin 1 yıllık elektrik tüketimine eşdeğer 270 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu
- İstanbul’un 2 yıllık su tüketimine denk 2 trilyon litre su tasarrufu
- Türkiye’deki tüm araçların yıllık tüketiminden fazla 60 milyar litre petrol tasarrufu
elde edildi.
Ayrıca yaklaşık 55 bin futbol sahası büyüklüğünde depolama alanı tasarrufu sağlandı.
613 MİLYON AĞAÇ KESİLMEKTEN KURTARILDI
Sıfır Atık Hareketi ile Türkiye’deki orman varlığının yaklaşık yüzde 7’sine denk gelen 613 milyon ağacın kesilmesi önlendi.
Bununla birlikte yaklaşık 36 milyon aracın yıllık karbon salımına eşdeğer 180 milyon ton sera gazı emisyonunun da önüne geçildi.
“SIFIR ATIK ARTIK BİR MECBURİYET”
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, yaptığı açıklamada, artan atık miktarının doğanın kendini yenileme kapasitesini aştığının altını çizdi.
Kurum, Sıfır Atık yaklaşımının yalnızca çevresel değil, aynı zamanda toplumsal bir sorumluluk olduğuna dikkat çekerek, “Sıfır Atık bir tercih değil mecburiyettir” ifadelerini kullandı.
