CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, bugün CHP Genel Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısında tarım ve ekonomi gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Bursa siyah inciri, çekirdeksiz kuru üzüm ve kuru soğandaki fiyatları eleştiren Sarıbal, üretim artmasına rağmen çiftçinin daha fazla zarar ettiğini söyledi.
“KANTARLAR DERHAL AÇILSIN”
Bursa siyah incirinde geçen yıl don nedeniyle üretimin 20-25 bin ton seviyesinde kaldığını belirten Sarıbal, bu yıl rekoltenin 50 bin tonu aşmasının beklendiğini söyledi.
Sarıbal’a göre geçen sezon kilogramı yaklaşık 130 liradan alınan ürünün fiyatı bu yıl 50 liraya kadar geriledi. Olgunlaşarak hale giden incirde ise fiyatın 25-30 liraya kadar düştüğünü ifade etti.
Yalnızca toplama işçiliğinin kilogram başına yaklaşık 25 lira, toplam üretim maliyetinin ise 60-70 lira olduğunu belirten Sarıbal, bazı firmaların alımı durdurduğunu savundu.
“Şu anda Bursa siyah inciri dalında çürüyor” diyen Sarıbal, kantarların yeniden açılması ve üretici maliyetini koruyacak bir fiyat belirlenmesi çağrısı yaptı.
İNCİR İÇİN KAMUSAL ALIM ÇAĞRISI
Sarıbal, Bursa siyah incirinin yıllara göre 18-20 bin ton ihracat ve yaklaşık 100 milyon dolarlık gelir potansiyeline sahip olduğunu söyledi.
Pestisit kalıntısı gerekçesinin tüm üreticilere karşı kullanılamayacağını savunan Sarıbal, analizlerin üretici bazında ve şeffaf biçimde yapılmasını istedi.
Tarım ve Orman Bakanlığı ile Bursa Büyükşehir Belediyesi’ne çağrı yapan Sarıbal, Tarım AŞ üzerinden alım yapılmasını ve üreticinin söz sahibi olacağı bir “İncir Birliği” kurulmasını önerdi.
“GEÇEN YIL 120 LİRA, BUGÜN 80 LİRA”
Çekirdeksiz kuru üzümde de üreticinin zarar ettiğini belirten Sarıbal, geçen yıl Tariş ve Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından kilogram başına 120 lira açıklanan fiyatın bu sezon 80 liraya gerilediğini söyledi.
Çiftçinin tarla maliyetini yaklaşık 91 lira olarak hesapladığını, üretici örgütlerinin ise insanca yaşam payıyla birlikte 150 lira talep ettiğini belirtti.
“Geçen yıl 120 lira, bugün 80 lira; 40 lira geri” diyen Sarıbal, üretim arttıkça mevcut fiyatlarla çiftçinin zararının da büyüdüğünü savundu.
ÜZÜMDE 300-350 BİN TON ÜRETİM BEKLENİYOR
Sarıbal, Manisa’da bu yıl 200-250 bin ton kuru üzüm üretilebileceğini, İzmir ve Denizli ile birlikte toplam üretimin 300-350 bin tona çıkabileceğini söyledi.
Ürünün yıllara göre 150-200 bin ton ihracat potansiyeli taşıdığını belirten Sarıbal, Tariş ile TMO’nun piyasaya müdahale etmesini ve fiyatları yeniden değerlendirmesini istedi.
“SOĞAN ÜRETİCİSİ İTHALATLA TERBİYE EDİLİYOR”
Kuru soğanda da ithalat politikasını eleştiren Sarıbal, Türkiye’nin yıllık 2,2 milyon ton ile 3 milyon ton arasında üretim kapasitesine sahip olduğunu söyledi.
Normalde yüzde 49,5 olan gümrük vergisinin yüzde 5’e indirilmesini ve bu uygulamanın 31 Ocak 2027’ye kadar uzatılmasını eleştiren Sarıbal, kararın kışlık soğan hasadı başlarken üretici üzerinde baskı oluşturduğunu savundu.
Ankara, Polatlı, Şereflikoçhisar, Amasya ve Çorum’da hasadın başladığını hatırlatan Sarıbal, “Üreticiye, ‘Ürünü depoya koysan bile para etmeyecek’ deniliyor” ifadelerini kullandı.
“BÜYÜME HALKIN SOFRASINA YANSIMIYOR”
Ekonominin 2026’nın ikinci çeyreğinde yıllık yüzde 2,3, bir önceki çeyreğe göre ise yüzde 1,1 büyüdüğünü hatırlatan Sarıbal, bu verilerin tek başına halkın refahını göstermediğini söyledi.
“Bu büyüme rakamlar üzerinden olmaz” diyen Sarıbal, büyümenin ancak ücretlere, gıdaya erişime ve halkın alım gücüne yansıması hâlinde anlam taşıyacağını savundu.
EMEĞİN PAYI YÜZDE 38,1’E GERİLEDİ
Sarıbal, işsizlik oranının 0,5 puan artarak yüzde 8,1’e, işsiz sayısının ise 2 milyon 861 bine çıktığını söyledi.
İş gücü ödemelerinin gayrisafi katma değer içindeki payının geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 38,3 seviyesinden yüzde 38,1’e gerilediğini belirten Sarıbal, çalışanların ekonomiden aldığı payın azaldığını ifade etti.
TARIM BÜYÜDÜ, ÇİFTÇİ KAZANAMADI
Tarım sektöründe açıklanan yüzde 13,3’lük büyümeye de değinen Sarıbal, bu oranın önceki yıl don nedeniyle oluşan kayıpların ardından gelen üretim artışını yansıttığını söyledi.
İncir, üzüm ve salçalık domateste üretimin yükseldiğini ancak fiyatların gerilediğini belirten Sarıbal, çiftçinin artan üretimden gelir elde edemediğini savundu.
“GERÇEK ÖLÇÜ ŞİRKET BİLANÇOLARI DEĞİL”
Sarıbal, ekonomi yönetimini büyüme rakamları üzerinden eleştirerek şu ifadeleri kullandı:
“Ekonominin gerçek ölçüsü şirketlerin bilançoları değil, hükümetin açıkladığı büyüme rakamları değil; halkın sofrası, üretenin cebi ve çiftçinin alın terinin karşılığını alıp almadığıdır.”
Enflasyonun aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 31,51 ve gıdada yaklaşık yüzde 33 seviyesinde açıklandığını hatırlatan Sarıbal, ücret, faiz, işsizlik ve borç sorunlarının vatandaşın temel gündemi olduğunu söyledi.
