Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi TBMM'ye sunuldu. Üç ülkenin askeri işbirliğini güçlendirmeyi amaçlayan anlaşmada, ortak savunma mekanizmasının otomatik işlemeyeceği ve askeri destek kararlarının karşılıklı mutabakatla alınacağı belirtildi. Teklifte, Türkiye'nin NATO kapsamındaki yükümlülüklerinin değişmeyeceği de vurgulandı.
ASKERİ DESTEK İÇİN ORTAK KARAR GEREKECEK
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un imzasıyla sunulan üç maddelik teklif, 7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzalanan anlaşmanın onaylanmasını öngörüyor.
Anlaşmaya göre taraflar, birbirlerinin bağımsızlığını, toprak bütünlüğünü ve egemenliğini korumak amacıyla işbirliği yapacak. Tehdit veya saldırı durumunda askeri imkanların konuşlandırılması da dahil olmak üzere çeşitli destekler sağlanabilecek. Ancak bu süreç kendiliğinden başlamayacak. Alınacak kararlar, üç ülkenin istişareleri ve mutabakatı doğrultusunda, her ülkenin kendi mevzuatına uygun şekilde uygulanacak.
NATO YÜKÜMLÜLÜKLERİ DEĞİŞMEYECEK
Teklifin gerekçesinde, Mekke Anlaşması'nın Türkiye'nin mevcut uluslararası ittifaklarına alternatif olmadığı belirtildi. Gerekçede şu ifadelere yer verildi:
"Mekke Anlaşması, ülkemizin diğer ittifaklarından veya anlaşmalarından kaynaklanan ikili veya çok taraflı hiçbir yükümlülüğünü ortadan kaldırmamakta veya bunların yerine geçmemektedir. Aksine, anlaşmanın etkin şekilde uygulanmasıyla Orta Doğu bölgesinde sağlanması hedeflenen istikrar ve güvenlik ortamı, üyesi olduğumuz diğer bir ittifak olan NATO'nun Avrupa-Atlantik güvenliği bağlamındaki amaçlarıyla da uyumludur."
Anlaşma kapsamında üstlenilen sorumlulukların Türkiye'nin NATO çerçevesindeki hak ve yükümlülüklerini etkilemeyeceği ifade edildi.
TERÖRİZM VE ORTAK TEHDİTLERE KARŞI İŞBİRLİĞİ
Anlaşmayla terörizm dahil, üç ülkenin güvenliğini etkilediği ortak değerlendirmeyle belirlenen tehditlere karşı caydırıcılığın artırılması hedefleniyor. Bu doğrultuda silahlı kuvvetler arasında koordinasyonun güçlendirilmesi, ortak çalışma kapasitesinin artırılması ve savunma sanayisindeki işbirliğinin geliştirilmesi öngörülüyor.
DİĞER BÖLGE ÜLKELERİ DE KATILABİLECEK
Tamamen savunma amaçlı olduğu belirtilen anlaşmanın herhangi bir ülkeyi hedef almadığı vurgulandı. Uluslararası hukuka saygılı, egemen eşitlik ve içişlerine karışmama ilkelerini benimseyen diğer bölge ülkelerinin de anlaşmaya katılabileceği bildirildi.
TEKLİF DIŞİŞLERİ KOMİSYONUNDA GÖRÜŞÜLECEK
TBMM Başkanlığına sunulan kanun teklifi, Dışişleri Komisyonunda ele alınacak. Komisyonda kabul edilmesinin ardından TBMM Genel Kurulunun gündemine gelecek.
