Türkiye'nin yeni anayasa tartışmalarına ilişkin açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, halk oylamasının zorunlu olması gerektiğini belirtti. Uçum, 28'inci yasama döneminde anayasanın içeriğinin şekillenebileceğini, 29'uncu dönemde ise yeni anayasanın kabul edilebileceğini ifade etti.
Çankaya Köşkü'nde basın mensuplarıyla bir araya gelen Uçum, gazetecilerin sorularını yanıtladı. Adalet Bakanı Akın Gürlek'in bir gün önce Kurul toplantısına katıldığını hatırlatan Uçum, yeni anayasaya ilişkin fikrî çalışmaların sürdürüleceğini söyledi.
"550 MİLLETVEKİLİ KABUL ETSE BİLE REFERANDUM ŞART"
Yeni anayasa yapımı ile mevcut anayasada değişiklik yapılmasının farklı süreçler olduğunu belirten Uçum, yeni anayasanın yürürlüğe girmesi için halkın onayının alınması gerektiğini savundu.
Uçum, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Ama isterse 600 milletvekili, 550 milletvekili kabul etsin referandumsuz yürürlüğe sokulamaz yeni anayasa. Halk oylaması olmadan yürürlüğe sokulamaz. Neden? Temsili kurucu irade, asli kurucu irade adına yaptığı anayasada son onayı kimden alacaktır? Halktan alacaktır. Halkla başlayıp halkla biten bir anayasa yapım sürecinden söz ediyoruz."
Yeni anayasa yapma hakkının halka ait olduğunu belirten Uçum, Meclisin bu süreçte halk adına hareket eden temsili kurucu irade olduğunu ifade etti.
YENİ ANAYASA İÇİN 2028 SEÇİMLERİ SONRASINI İŞARET ETTİ
Uçum, yeni anayasa çalışmalarının hangi dönemde tamamlanabileceğine ilişkin değerlendirmesinde 2028 seçimlerinin ardından oluşacak 29'uncu dönem TBMM'ye dikkat çekti.
Mevcut yasama döneminde anayasanın içeriğine yönelik çalışmaların ilerleyebileceğini belirten Uçum, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Dolayısıyla bu yapım sürecinin aşamalarına da baktığımızda, 28'inci dönemin kalan süresinde yeni anayasanın içeriğinin somutlanmasına yönelik fikri seviyenin ortaya çıkabileceğini, 29'uncu dönemde de yeni anayasanın yapılabileceğini öngörebiliriz."
Uçum, yeni anayasanın 29'uncu dönem Meclisinde geniş bir uzlaşmayla kabul edilmesinin ve halk oylamasında yüksek destek almasının mümkün olduğunu düşündüğünü söyledi.
"1 EKİM 2026 YAPIM SÜRECİNİN BAŞLANGICI"
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 1 Ekim'de TBMM'nin yeni yasama yılı açılışında yaptığı konuşmayı hatırlatan Uçum, yeni anayasa hedefinin artık bir yapım sürecine dönüştüğünü savundu.
Uçum, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Geçmişte bir temenni olarak, bir politik vaat olarak gündemde olan bir konu, 1 Ekim 2026'dan itibaren artık bir yapım süreci olarak başlamıştır. Yani 1 Ekim 2026 tarihini biz yeni anayasanın yapım sürecinin başlangıç tarihi olarak belirleyebiliriz."
ANAYASA İÇİN MECLİS ÇOĞUNLUĞUNA DEĞİNDİ
Anayasa değişikliği için geçerli olan milletvekili sayılarını hatırlatan Uçum, yeni anayasa yapımında da bu eşiklerin dikkate alınması gerektiğini savundu.
Uçum, anayasa değişikliği için en az 200 milletvekilinin teklifi ve 360 milletvekilinin kabulü gerektiğini belirterek yeni anayasa sürecinde bu sayıların altına inilmemesi gerektiğini ifade etti.
Yeni anayasanın milletvekili çoğunluğuyla kabul edilmesinin tek başına yeterli olmayacağını yineleyen Uçum, son kararın halk oylamasıyla verilmesi gerektiği görüşünü dile getirdi.
"YENİ ANAYASA HALKIN İHTİYAÇLARINA GÖRE ELE ALINMALI"
Yeni anayasa ihtiyacının siyasi çevrelerin veya uzmanların beklentileri üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söyleyen Uçum, halkın talep ve ihtiyaçlarının esas alınmasını istedi.
Uçum, "Bu ihtiyaç meselesi siyasetin, elitlerin ya da entelektüellerin ihtiyacı üzerinden ele alınamaz. Bu ihtiyaç, halkın ihtiyacı olarak değerlendirilmeli ve halkın talep ve ihtiyaçları üzerinden ele alınmalı." dedi.
Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulunun yeni anayasanın hukuki ve siyasi boyutlarına ilişkin çalışmalarını sürdüreceğini belirten Uçum, hazırlanan fikri yaklaşımların Cumhurbaşkanı Erdoğan'a sunulacağını ve anayasa tartışmalarına katkı sağlanmasının hedeflendiğini ifade etti.
