Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Tüketici Fiyat Endeksi’ndeki (TÜFE) metodolojik güncellemelerin enflasyona etkisine ilişkin dikkat çeken bir analiz yayımladı. Banka, ağırlık yapısındaki değişikliğin Ocak 2026 enflasyonunu yaklaşık 0,1 puan aşağı çektiğini ifade etti.
TCMB’DEN TÜFE GÜNCELLEMELERİNE İLİŞKİN ANALİZ
TCMB Ekonomisti Dilara Ertuğ ve Kıdemli Uzman Nagihan Özlü tarafından hazırlanan “2026 Yılı Tüketici Fiyat Endeksindeki Güncellemeler ve Etkileri” başlıklı çalışma, bankanın blog sayfası Merkezin Güncesi’nde yayımlandı. Analizde, TÜFE hesaplama yönteminde yapılan değişikliklerin enflasyon üzerindeki etkileri değerlendirildi.
TÜİK’TEN ÜÇ ALANDA METODOLOJİK DEĞİŞİKLİK
Analize göre Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Ocak 2026 itibarıyla uluslararası standartlara uyum kapsamında TÜFE hesaplamalarında üç temel değişikliğe gitti. Bu değişiklikler;
-
tüketim harcama sınıflandırmasının güncellenmesi,
-
TÜFE baz yılının 2025 olarak belirlenmesi,
-
harcama ağırlıklarının hesaplanmasında Ulusal Hesaplar Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları verilerinin ana kaynak haline getirilmesi olarak sıralandı.
YENİ SINIFLAMA TÜKETİM ALIŞKANLIKLARINI DAHA İYİ YANSITIYOR
Yeni sistemle birlikte harcama kalemleri 12 ana grup yerine 13 ana grup altında toplandı. Çevrim içi hizmetler, elektrikli araç şarjı gibi yeni tüketim biçimleri kapsama alınırken; “Haberleşme” grubu “Bilgi ve İletişim”, “Eğlence ve Kültür” grubu ise “Eğlence, Dinlence, Spor ve Kültür” başlığı altında yeniden düzenlendi.
BAZ YIL GÜNCELLEMESİ GEÇMİŞ ENFLASYONU ETKİLEMEDİ
Analizde, TÜFE baz yılının 2025 olarak güncellenmesinin geçmiş aylık ve yıllık enflasyon oranlarını değiştirmediği vurgulandı. Güncellemenin yalnızca endeksin daha güncel tüketim yapısını yansıtmasını amaçladığı belirtildi.
AĞIRLIK DEĞİŞİMİNDE HİZMET SEKTÖRÜ ÖNE ÇIKTI
Yeni ağırlık yapısında en dikkat çekici artış hizmet sektöründe görüldü. Hizmetlerin TÜFE içindeki payı 7,4 puan yükseldi. Bu artışta ulaştırma, lokanta-otel ve diğer hizmet kalemlerinin etkili olduğu ifade edildi. Buna karşılık enerji ve temel mal gruplarının ağırlıklarında düşüş yaşandı.
ENERJİ VE TEMEL MALLARDA GERİLEME
Analize göre enerji grubunun ağırlığı 3,2 puan azalırken, temel mallarda 3 puanlık bir gerileme kaydedildi. Gıda grubunda ise sınırlı bir düşüş görülürken, işlenmiş ve işlenmemiş gıda kalemleri arasında farklı yönlü hareketler dikkat çekti.
OCAK ENFLASYONUNA 0,1 PUANLIK AŞAĞI YÖNLÜ ETKİ
TCMB’nin hesaplamalarına göre, TÜFE ağırlık yapısındaki değişiklik Ocak 2026 enflasyonunu yaklaşık 0,1 puan aşağı yönlü etkiledi. Bu etkinin sınırlı olduğu ancak yıllık enflasyon görünümü açısından önemli sinyaller verdiği belirtildi.
YILLIK ENFLASYONA ETKİ 1 PUAN OLABİLİR
Analizde, 2026 yılında hizmet enflasyonunun mal enflasyonunun üzerinde seyretmeye devam edebileceği belirtilerek, hizmet ağırlığındaki artışın yıllık enflasyonu yaklaşık 1 puan yukarı çekebileceği öngörüldü. Buna karşın, hizmet enflasyonundaki olası hızlı gerilemenin bu etkiyi sınırlayabileceği değerlendirildi.
Kaynak: AA
