ABD ile İran arasında süren nükleer müzakerelerde diplomatik trafik hız kazandı. ABD Başkanı Donald Trump sürece dair temkinli ve eleştirel açıklamalar yaparken, arabulucu rolü üstlenen Bedr bin Hamed el-Busaidi “barış anlaşmasına” doğru önemli ilerleme sağlandığını duyurdu.
Ummanlı Bakan, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklamayacağını ve nükleer silaha hiçbir zaman sahip olmayacağını teyit ettiğini açıkladı.
ABD-İRAN NÜKLEER GÖRÜŞMELERİNDE “SIFIR STOKLAMA” MESAJI
CBS News’e konuşan Busaidi, müzakerelerde kritik bir aşamaya gelindiğini belirterek, “Barış anlaşmasının ulaşılabilir olduğuna inanıyorum. Diplomasi dışında bir çözüm görmüyorum” ifadelerini kullandı.
Busaidi’ye göre en önemli başlık, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumda “sıfır stok” prensibini kabul etmesi. Bu çerçevede:
-
İran, bomba yapımına elverişli nükleer madde stoklamayacak.
-
Süreç, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı tarafından tam ve kapsamlı şekilde doğrulanacak.
-
Nihai hedef, İran’ın kalıcı olarak nükleer silaha sahip olmasının engellenmesi.
Busaidi, “Eğer zenginleştirilmiş maddeyi stoklayamazsanız, zenginleştirme tartışması da anlamını yitirir” değerlendirmesinde bulundu.
TRUMP: GİDİŞATTAN MEMNUN DEĞİLİM
ABD Başkanı Donald Trump ise sürece ilişkin daha sert bir ton kullandı. İran’ın uranyum zenginleştirme talebini kabul etmediklerini belirten Trump, yüzde 20 oranında zenginleştirmeye dahi karşı olduklarını söyledi.
Trump, “İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin veremeyiz. Bekleyip göreceğiz ancak gidişattan memnun değilim” açıklamasında bulundu. Olası bir askeri operasyon konusunda ise henüz kesin karar verilmediğini ifade etti.
İRAN CEPHESİ: “EN CİDDİ MÜZAKEREYDİ”
Cenevre’de yapılan üçüncü tur görüşmelerin ardından konuşan Abbas Arakçi, ABD ile yürütülen temasların şimdiye kadarki en ciddi müzakereler olduğunu belirtti.
Arakçi, özellikle yaptırımlar ve nükleer faaliyetler başlığında somut ve detaylı görüşmeler yapıldığını kaydetti.
RUBİO’DAN BÜYÜKELÇİLERE “YORUM YAPMAYIN” TALİMATI
Süreç devam ederken Marco Rubio’nun ABD’li büyükelçilere İran görüşmelerini zorlaştırabilecek açıklamalardan kaçınmaları yönünde talimat verdiği bildirildi.
The Guardian’ın haberine göre Rubio, kamuoyuna yönelik mesajlarda disiplin çağrısı yaptı. Talimatın, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee’nin Orta Doğu’ya ilişkin tartışmalı açıklamalarının ardından geldiği belirtildi.
GÖRÜŞMELER VİYANA’DA DEVAM EDECEK
ABD-İran müzakerelerinin gelecek hafta Viyana’da sürdürülmesi bekleniyor. Daha önce Umman ve Cenevre’de gerçekleştirilen temaslarda ilerleme kaydedildiği duyurulmuştu.
İran, nükleer faaliyetlerini belirli sınırlamalar çerçevesinde sürdürmek ve buna karşılık yaptırımların kaldırılmasını istiyor. ABD ise uranyum zenginleştirmenin tamamen durdurulmasını ve mevcut yüksek düzeyli stokların ülke dışına çıkarılmasını istiyor.
ORTA DOĞU’DA ASKERİ HAREKETLİLİK
Diplomatik görüşmeler sürerken bölgede askeri hareketlilik de dikkat çekiyor. ABD’nin Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’da uçak gemileri ve muharip unsurlarla varlığını artırdığı bildiriliyor.
Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının ardından kesintiye uğrayan müzakereler, Umman’ın arabuluculuğunda yeniden başlatılmıştı.
Kaynak: AA
