Hazine ve Maliye Bakanlığı, kamuoyunda “naylon fatura” olarak bilinen sahte faturayla mücadele kapsamında yapay zeka destekli analiz uygulaması KAŞİF’i devreye aldı. Sistemle birlikte günlük yaklaşık 4 milyon mükellef eş zamanlı olarak taranıyor.
AA muhabirinin edindiği bilgilere göre, kayıt dışı ekonomiyle mücadele çalışmalarını sürdüren Hazine ve Maliye Bakanlığı, sahte belge düzenlenmesi ve haksız vergi iadesi taleplerine karşı yeni bir aşamaya geçti.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ KAŞİF DEVREDE
Sahte belgeyle mücadeleyi bugüne kadar kural tabanlı çalışan Sahte Belge Risk Analiz Programı (SARP) ve Riskli İade Takip ve Analiz Programı (RİTAP) üzerinden yürüten Gelir İdaresi Başkanlığı, bu süreci artık yapay zeka tabanlı KAŞİF uygulamasıyla destekliyor.
Makine öğrenmesi ve yapay zeka teknolojileriyle geliştirilen KAŞİF, GİB Teknoloji ile TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü işbirliğinde hayata geçirildi.
KURAL OLMADAN RİSK TESPİTİ
Kural tabanlı çalışmayan KAŞİF, önceden tanımlanmış senaryolara bağlı kalmaksızın büyük veri kümelerini günlük olarak analiz ediyor.
Mükelleflerin davranış değişiklikleri sistem tarafından otomatik olarak algılanıyor, her yeni durum yeniden değerlendirilerek riskli mükellefler belirleniyor.
GÜNLÜK 4 MİLYON MÜKELLEF ANALİZ EDİLİYOR
Büyük veri platformları üzerinde çalışan KAŞİF, onlarca terabaytlık veri üzerinden analiz yapıyor.
Uygulama kapsamında;
-
mükellefiyet,
-
fatura,
-
tahakkuk ve tahsilat,
-
ithalat-ihracat,
-
beyanname ve bildirimler,
-
işletme kapasitesi, çalışan sayısı ve demirbaş verileri
gibi çok sayıda başlık günlük olarak taranıyor ve riskli durumlar raporlanıyor.
SAHTE ŞİRKETLER AYNI GÜN TESPİT EDİLİYOR
KAŞİF’in devreye alınmasının ardından kısa sürede çarpıcı tespitler yapıldı. Faaliyeti olmadığı halde kuruluş günü fatura kesen, kısa sürede milyonlarca liralık sahte belge düzenleyen ve yalnızca bu amaçla kurulduğu belirlenen çok sayıda mükellef tespit edildi.
Son üç ayda kurulan ve toplam 276 milyar liralık fatura düzenlediği belirlenen 2 bin 550 mükellefin, herhangi bir ticari faaliyeti bulunmadan sahte belge amacıyla kurulduğu ortaya çıkarıldı.
Ayrıca milyonlarca liralık haksız KDV iade talepleri de sistem tarafından engellendi.
RİSKLİ MÜKELLEFLER İNCELEMEYE SEVK EDİLİYOR
Sahte belge düzenleme riski yüksek bulunan mükellefler, Vergi Denetim Kuruluna sevk edilirken, bağlı bulundukları vergi dairelerine de bildiriliyor. Bu kapsamda iş yerlerinde yoklama yapılıyor ve sahte belge amacıyla kurulduğu tespit edilen mükellefiyetler kapatılıyor.
BAKAN ŞİMŞEK: “KAYIT DIŞILIKLA MÜCADELEDE YENİ DÖNEM”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yeni teknolojilerin kayıt dışı ekonomiyle mücadelede önemli bir eşik oluşturduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı: “Kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir döneme girdik. Yapay zeka ve makine öğrenmesi sayesinde artık kayıt dışı tüm faaliyetleri anında tespit edebiliyoruz. Tüm mükelleflerimizi kayıt içinde kalmaya davet ediyorum.”
Şimşek, risk analiz altyapısının sürekli güncellendiğini vurgulayarak, bu uygulamalarla hem kayıt dışılığın hem de haksız rekabetin önüne geçileceğini ifade etti.
Kaynak: AA
