Türkiye'nin uydu haberleşmesinden fırlatma altyapısına ve Ay Misyonu'na uzanan uzay çalışmaları IAC 2026'da masaya yatırıldı. ASELSAN'ın geçen yılın sonunda başlattığı ASTRALINK (GÖKBAĞI) projesi kapsamında Alçak Dünya Yörüngesi'nde (LEO) birbirine bağlı 198 uydu görev yapacak. İlk uydunun ise iki yıl içinde fırlatılması hedefleniyor.
Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) tarafından düzenlenen IAC 2026, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ile SAHA İstanbul'un eş ev sahipliğinde Antalya NEST Kongre Merkezi'nde devam ediyor. Anadolu Ajansının “Global İletişim Ortağı” olduğu kongrede, TUA Başkanı Yusuf Kıraç'ın moderatörlüğünde “Çağlar Arasında Köprü Kurmak: İpek Yolu Astronomisinden Ay Keşfine” başlıklı panel gerçekleştirildi.
ASTRALINK İLE YÖRÜNGEDE 198 UYDU
ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, uzay teknolojilerinin artık ulusal ve ekonomik alanların yanı sıra günlük hayatın da ayrılmaz bir parçası haline geldiğini söyledi. Uzay ekosistemindeki dönüşümde bireysel uydulardan bağlantılı uydu takımlarına geçiş, güvenlik ve dayanıklılık ile akıllı ve dinamik kaynak yönetiminin öne çıktığını belirten Akyol, ASELSAN'ın bu doğrultuda ASTRALINK projesini başlattığını açıkladı. Geçen yılın sonunda başlayan proje kapsamında LEO yörüngesinde birbirine bağlı 198 uydu bulunacak. Sistemin hem Türkiye'ye hem de müttefik ülkelere hizmet vermesi planlanıyor.
İLK UYDU İÇİN HEDEF İKİ YIL
ASELSAN'ın sahada 1 milyondan fazla kullanıcı terminali bulunduğunu aktaran Akyol, takım uydu sisteminin mevcut karasal ağlarla entegre edilerek güvenli ve kesintisiz haberleşme sağlamasının amaçlandığını belirtti. Sistemde ASELSAN'ın geliştirdiği dalga şekilleri, milli çipler ve yerli ekosistem tarafından üretilen alt sistemler kullanılacak. Akyol, “Hedefimiz, ilk uydumuzu 2 yıl içinde fırlatmak.” dedi. Projenin tamamlanmasıyla Türkiye'den uluslararası pazara bağımsız, ölçeklenebilir ve dayanıklı bir uzay kabiliyeti kazandırılması hedefleniyor.
FIRLATMA KAPASİTESİ 10 YILDA 10 KATINA ÇIKTI
TUA Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Arif Karabeyoğlu da uzay endüstrisinin son 10 yılda büyük bir dönüşüm geçirdiğini anlattı. Bu dönemde yörüngeye fırlatılan faydalı yük miktarının 300 tondan 3 bin tona yükseldiğini belirten Karabeyoğlu, aynı süreçte maliyetlerin de önemli ölçüde azaldığını söyledi. ABD ve Çin gibi büyük uzay ülkelerinin güçlü fırlatma altyapılarına sahip olduğunu hatırlatan Karabeyoğlu, orta ölçekli ve yükselen uzay ülkeleri açısından bağımsız fırlatma kabiliyetinin önemine dikkati çekti.
SOMALİ'DEKİ UZAY LİMANI İÇİN ULUSLARARASI HEDEF
Türkiye'nin Somali'deki uzay limanına da değinen Karabeyoğlu, tesisin ekvatora yakın konumu, menzil güvenliği ve uygun hava koşulları nedeniyle önemli avantajlar sunduğunu belirtti. Türkiye'nin tesisi kendi fırlatma araçları için kullanmayı planladığını aktaran Karabeyoğlu, aynı zamanda uluslararası kullanıma açılmasının hedeflendiğini söyledi. Karabeyoğlu, “Türkiye burayı kendi fırlatma araçları için kullanmak istiyor ancak aynı zamanda bunu uluslararası kullanıma açarak, uzay profesyonellerinin burayı yalnızca bir uzay limanı olarak değil, belki de zamanla bir uzay merkezi olarak kullanabilmeleri için açmak istiyor.” ifadelerini kullandı.
AXIOM SPACE İLK MODÜLÜ 2028'DE FIRLATACAK
Axiom Space Baş Astronotu ve IAF Başkan Yardımcısı Michael Lopez-Alegria ise ticari uzay sektöründeki gelişmeleri anlattı. Uluslararası Uzay İstasyonunun (ISS) güvenli şekilde yörüngeden çıkarılmasının planlandığını belirten Lopez-Alegria, sonrasında ticari bir uzay istasyonunun kurulacağını söyledi. Axiom Space'ın bu amaçla geliştirdiği modüllerden ilkinin 2028'de fırlatılması planlanıyor. Ticari uzay istasyonunun ISS yörüngeden çıkarılmadan önce tamamlanması hedefleniyor.
AY MİSYONUNDA ORTAK HEDEF
Fergani Uzay Operasyon Direktörü Hasan Hüseyin Ertok, uzay ve telekomünikasyon sektörünün özellikle son beş yılda hızla geliştiğini, şirketler ve ülkeler arasında yeni çözüm ve hizmetlere yönelik yarışın arttığını söyledi. TÜBİTAK UZAY Enstitüsü Müdürü Mehmet Nefes ise Türkiye'nin Ay Misyonu'nun yalnızca Ay'a iniş hedefinden ibaret olmadığını belirtti. Misyonun üniversiteleri, araştırma merkezlerini, savunma sanayisi şirketlerini ve yerli girişimleri ortak bir hedef etrafında buluşturduğunu ifade eden Nefes, TÜBİTAK UZAY'ın projede öncü kurum rolünü üstlendiğini kaydetti.
