Yapay zeka teknolojilerinin hızla gelişmesi, veri merkezlerine duyulan ihtiyacı artırırken teknoloji şirketlerinin gündemine bu merkezleri uzaya taşıma fikri de girdi.
Ancak yörüngede kurulacak veri merkezlerinin yüksek maliyeti, projelerin ekonomik açıdan uygulanabilirliğini tartışmalı hale getiriyor.
UZAYA VERİ MERKEZİ GÖNDERMEK DAHA PAHALI
Oxford Üniversitesi Said Business School Öğretim Üyesi Dr. Oğuz Karasu, uzay tabanlı veri merkezlerinin şu an için ekonomik açıdan avantajlı olmadığını belirtti.
Karasu, “Etkili bir veri merkezini oraya göndermenin maliyeti, bugün maalesef Dünya'da veri merkezi kurmanın maliyetinden çok daha fazla” dedi.
SOĞUTMA SORUNU DA ÖNE ÇIKIYOR
Uzayda veri merkezi kurulmasının yalnızca maliyet değil, teknik sorunlar da içerdiğini belirten Karasu, özellikle sıcaklık yönetimine dikkat çekti.
Karasu, “Ama çok soğuk olduğu kadar aynı zamanda çok sıcak olduğu yerler de bulunuyor. Mesela Dünya üzerinde Güneş'in önünden geçerken çok ciddi anlamda ısınıyor bu araçlar. Burada ortaya çıkan sıcaklığı dışarıya atmak teknik olarak kolay olmuyor.” ifadelerini kullandı.
Karasu, yaptıkları çalışmalara göre uzay tabanlı veri merkezlerinin önümüzdeki yaklaşık 10 yıl içinde belirgin bir ekonomik etki oluşturmasının beklenmediğini söyledi.
STARSHIP GİBİ BÜYÜK TAŞIMA SİSTEMLERİ BELİRLEYİCİ
Uzayda veri merkezi kurulabilmesi için büyük yükleri yörüngeye taşıyabilecek sistemlerin kritik olduğunu belirten Karasu, SpaceX’in Starship roket sistemlerinin sürdürülebilirliğinin kanıtlanmasının önemli olduğunu ifade etti.
Karasu, büyük ölçekli veri merkezi altyapılarının mevcut taşıma kapasitesiyle uzaya gönderilmesinin oldukça zor ve maliyetli olduğuna dikkat çekti.
UZAY EKONOMİSİNDE ÖZEL SEKTÖRÜN PAYI ARTIYOR
Karasu, uzay sektöründe kamu harcamalarının bazı bölgelerde azalırken özel sektörün daha fazla sorumluluk üstlenmeye başladığını da belirtti.
Devletlerin operasyonel yükü özel şirketlere devretmeye yöneldiğini söyleyen Karasu, buna rağmen uzay alanındaki talebin büyük bölümünün halen kamu kaynaklı olduğunu ifade etti.
TÜRKİYE İÇİN “EKİPLERİ SÜRDÜRÜLEBİLİR KILMAK” VURGUSU
Antalya’da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi’ne ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Karasu, Türkiye’nin son yıllarda uzay alanında önemli mesafe aldığını söyledi.
Karasu, “Bu uzay aracını üreten yetkinliğe, uluslararası ilişkiler ağına, teknik ve finansal anlamda yetkinliğe sahip bir ekibin olduğunu görüyoruz.” dedi.
Türkiye’nin uzay alanındaki kazanımlarının sürdürülebilir olması için uzman ekiplerin korunması ve güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Karasu, bunun önümüzdeki 10 yıldaki teknik ve ekonomik kazanımları belirleyeceğini ifade etti.
