İzmir'de yürütülen yeni bir projeyle, binaların soğutulması sırasında meydana gelen atık ısının dış ortamda bırakılmak yerine yer altına aktarılması hedefleniyor. Yapay zeka destekli tasarım sayesinde, kentlerdeki ısı adası etkisinin azaltılması ve enerji verimliliğinin artırılması amaçlanıyor.
Yaşar Üniversitesi yetkililerinin yaptığı açıklamaya göre, yaz aylarında artan klima kullanımı, binaların içini serinletirken dışarıya yayılan sıcak havanın kentlerde sıcaklıkları yükseltmesine neden oluyor. Bu probleme çözüm bulmak amacıyla, Yaşar Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mustafa Tutar liderliğinde bir proje geliştirilmiştir.
PROJE EKİBİ
Enerji Yönetimi Anabilim Dalı'ndan Prof. Dr. Arif Hepbaşlı, Dr. Öğr. Üyesi Aslı Tiktaş ve araştırmacı Yağız Ali İlmi Güçlü'nün katkılarıyla yürütülen projede, binaların soğutulması sırasında oluşan atık ısının spiral borular ile yer altına aktarılması planlanıyor. Bu yöntemle, yaşam alanlarını serinletirken dış ortama eklenen sıcak havanın salınımı engellenmiş olacak.
DEĞİŞKENLER ANALİZ EDİLECEK
Projede, sistem tasarımı derin öğrenme tabanlı yapay zeka algoritmalarıyla gerçekleştirilmektedir. Toprağın fiziksel özellikleri, boruların çapı ve uzunluğu, kıvrım sayısı gibi çok sayıda değişken aynı anda analiz ediliyor. Böylece en düşük enerji tüketimiyle en yüksek soğutma performansını sağlayacak sistem tasarımı belirleniyor.
Proje yürütücüsü Prof. Dr. Mustafa Tutar, önceki çalışmalarda yer altı soğutma sistemlerinin tasarım parametrelerinin çoğunluğunun bağımsız bir şekilde ele alındığını ifade etti. Tutar, gerçek uygulamalarda tüm değişkenlerin etkileşim içinde çalıştığını vurguladı.
Tutar, büyük veri kümeleri aracılığıyla yüz binlerce tasarım senaryosunu hızlı bir şekilde analiz ettiklerini belirterek, en yüksek soğutma verimliliğini en düşük maliyetle sağlayacak optimum sistemi önceden belirlediklerini aktardı. Ayrıca, toprağın uzun vadede aşırı ısınmasının önüne geçmeye yönelik çalışmalar yürüttüklerinin altını çizen Tutar, toprakta sınırlı bir ısıl enerji depolama kapasitesinin bulunabileceğini de kaydetti.
