Mikroplastik kirliliğine karşı dikkat çekici bir çözüm Türkiye’den geldi. Akademisyenler, çamaşır makinelerinden kaynaklanan mikroplastikleri çevresel bir tehdit olmaktan çıkararak güneş enerjisi teknolojilerinde kullanılabilecek bir malzemeye dönüştürdü.
MİKROPLASTİKLER GÜNEŞ PİLLERİNE DÖNÜŞÜYOR
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi’nden akademisyenler, bor içeren çamaşır yıkama sularında bulunan mikroplastikleri geri kazanarak fotovoltaik aygıtlarda kullanılabilecek yenilikçi bir malzeme geliştirdi. Çevre kirliliğiyle mücadele ile temiz enerji üretimini aynı potada buluşturuyor.
SENTETİK TEKSTİLLER MİKROPLASTİK KAYNAĞI
Çamaşır yıkama sırasında sentetik kumaşlardan kopan mikroskobik lifler, atık sular yoluyla nehirler ve denizlere karışarak ekosistemi tehdit ediyor. Hızlı moda anlayışıyla artan tekstil tüketimi, mikroplastik kirliliğinin başlıca nedenleri arasında bulunuyor.
Araştırmacılara göre, denizlere ulaşan mikroplastiklerin önemli bir bölümü sentetik tekstil ürünlerinin yıkanması sırasında açığa çıkan liflerden oluşuyor.
ARAŞTIRMA ÇOK DİSİPLİNLİ EKİPLE YÜRÜTÜLDÜ
“Mikroplastik özellikli parçacıkların fotovoltaik aygıt üretiminde kullanılması” başlıklı araştırma, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü’nden Vagif Nevruzoğlu yürütücülüğünde gerçekleştirildi.
Çalışmaya Su Ürünleri Fakültesi’nden Ülgen Aytan, Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü’nden Murat Tomakin, Doç. Dr. Sait Barış Güner, Dr. Öğretim Üyesi Yasemen Şentürk Koca ve Araştırma Görevlisi Melih Manır katkı sundu.
DENİZ EKOSİSTEMİ İÇİN CİDDİ TEHDİT
Prof. Dr. Ülgen Aytan, sentetik tekstillerden kaynaklanan mikroplastiklerin deniz canlılarının besin zincirine kadar ulaştığını belirtti. Aytan, hamsi gibi balıkların temel besin kaynaklarında dahi tekstil liflerine rastlandığını, bunun da atık su kaynaklı mikroplastiklerin ekosistem üzerindeki etkisini açıkça ortaya koyduğunu vurguladı.
MİKROPLASTİKLER YARI İLETKEN MALZEMEYE DÖNÜŞTÜ
Araştırma kapsamında, çamaşır makinelerinden çıkan atık sulardaki fiber tipli mikroplastiklerin kaynağında yakalanarak geri kazanılması hedeflendi. Bu mikroplastiklere yarı iletken özellik kazandırılarak elektronik ve fotovoltaik aygıtlarda kullanılabilecek fonksiyonel malzemeler elde edildi.
Aytan, bu yaklaşımın çevresel kirliliği azaltmanın yanı sıra döngüsel ekonomi ve temiz enerji üretimini bir araya getiren dönüştürücü bir model sunduğunu vurguladı.
GELİŞTİRİLEN YÖNTEME PATENT ALINDI
Araştırma sonuçlarının ardından mikroplastiklerin geri kazanımı ve ileri teknoloji uygulamalarında kullanımına yönelik geliştirilen yöntem için 13 Aralık 2025 tarihinde patent tescili alındı. Patent, mikroplastiklerin yalnızca bir atık değil, katma değerli bir teknoloji girdisi olabileceğini gözler önüne serdi.
BOR İÇERİĞİ GÜNEŞ PİLLERİ İÇİN FIRSAT YARATTI
Prof. Dr. Murat Tomakin, çamaşır makinelerinden çıkan mikroplastiklerin bor katkılı deterjanlar nedeniyle bor elementi taşıdığını tespit ettiklerini söyledi. Bu özelliğin, güneş pillerinde kullanılan p-tipi yarı iletken tabakaların üretimi için önemli bir avantaj sağladığını belirtti.
Laboratuvar ölçeğinde geliştirilen yöntemle, mikroplastik bazlı malzeme silisyum yüzeylere kaplanarak güneş pili üretimi başarıyla gerçekleştirildi.
TEMİZ ENERJİ VE ÇEVRE İÇİN YENİ BİR MODEL
Araştırmacılar, bu çalışmanın mikroplastiklerin geri dönüşümü ve enerji teknolojilerinde değerlendirilmesi açısından önemli bir başlangıç olduğunu belirtti. Çalışmaların ilerleyen süreçte ölçeklendirilerek sürdürülmesi hedefleniyor.
Kaynak: AA
