Türkiye'de son yıllarda artan suça sürüklenen çocuk olayları, kamuoyunda derin bir tartışma başlatırken gözler dünya örneklerine çevrildi. Özellikle yaşıtlarının saldırısına uğrayarak hayatını kaybeden 15 yaşındaki Mattia Ahmet Minguzzi ve 17 yaşındaki Atlas Çağlayan cinayetleri, mevcut infaz düzenlemeleri ve "suça sürüklenen çocuk" kavramı etrafındaki tartışmaları derinleştirdi.
SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK VAKALARI ARTIYOR
Adalet Bakanlığı ve Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) güncel verileri, tablonun ciddiyetini açıkça ortaya koyuyor. 21 milyonu aşkın çocuk nüfusuna sahip olan Türkiye’de, suça karışan çocuk sayısı son on yılda yüzde 17,47 oranında artış gösterdi. 2015 yılında 158 bin civarında olan bu sayı, 2024 yılında 188 bin 926 ile son on yılın zirvesine ulaştı. 2025 yılı verileri ise bu sayının 186 bin seviyelerinde seyrettiğini gösteriyor.
11. YARGI PAKETİ'NDE YER ALMASI BEKLENİYORDU, KOMİSYON KURULDU
Suça sürüklenen çocuk konusunun 11. Yargı Paketi’nde ele alınması beklenirken, konunun sadece hapis cezalarıyla çözülemeyeceği ve çocukların üstün yararının gözetilmesi gerektiği düşüncesiyle taslaktan çıkarıldı. Bunun yerine Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde özel bir araştırma komisyonu kurulmasına karar verildi.
Bu komisyon; çocukların eğitiminden sağlığına, sosyal ihmallerden dijital dünyadaki risklere kadar tüm sorunlarını mercek altına alacak. Öte yandan pakette, çocukları suç işlemeye teşvik eden veya onları kullanan yetişkinlere ve çetelere verilecek cezaların artırılmasına yönelik bir düzenleme yer aldı.
12. YARGI PAKETİ'NDEN BEKLENTİLER YÜKSEK
Adalet Bakanı Akın Gürlek, hazırlıkları süren 12. Yargı Paketi'nde çocuk adalet sisteminde köklü bir değişim sinyali verdi. Bakan Gürlek, mevcut "suça sürüklenen çocuk" tanımının güncellenebileceğini ifade etti. Öte yandan, 15 yaş altı çocuklara yönelik yasakları da içeren sosyal medya düzenlemesi kapsamında Meclis, Avrupa ülkelerinin söz konusu alandaki düzenlemelerini incelemişti. Suça sürüklenen çocuk konusunda da Avrupa modellerinin referans alınıp alınmayacağı merak konusu oldu.
AVRUPA VE DÜNYA ÖRNEKLERİ NE SÖYLÜYOR?
Türkiye’de 12 olan asgari cezai sorumluluk yaşı, Avrupa’da oldukça değişken. Avrupa örneğinin referans alınması durumunda Türkiye'deki düzenlemeler şu modellerden etkilenebilir:
-
Almanya: 14 yaşın altındaki çocuklar cezadan muaf tutulurken, sistem tamamen eğitim ve pedagojik destek üzerine kurgulanmış durumda.
-
Hollanda: Gelişimsel olgunluğa göre 23 yaşına kadar olan bireylerin çocuk hukuku kapsamında yargılanmasına olanak tanınıyor.
-
İngiltere ve ABD: Bu ülkelerde sistem çok daha katı işliyor. İngiltere'de ceza sorumluluğu yaşı 10'a kadar düşebilirken, ABD'de özellikle ağır suçlarda çocuklar yetişkin mahkemelerine sevk edilebiliyor.
