Macaristan'ın eski Başbakanı Viktor Orban, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreterliği için adının gündeme gelmesiyle yeniden dikkatleri üzerine çekti. Uzun yıllar ülke siyasetinde etkili olan Orban'ın hayatı, siyasi kariyeri, yaşı ve uluslararası ilişkileri merak ediliyor.
ABD'nin Viktor Orban'ı BM Genel Sekreterliği için desteklediği iddiası, Macar siyasetçinin siyasi geçmişini yeniden gündeme taşıdı. Wall Street Journal'ın haberine göre Washington yönetiminin Orban'ı aday olmaya teşvik ettiği, Rusya ve Çin'in de olası adaylığa destek verebileceği öne sürüldü. Peki, Viktor Orban kimdir, kaç yaşında, nereli ve hangi görevlerde bulundu?
VİKTOR ORBAN KİMDİR, KAÇ YAŞINDA VE NERELİ?
Viktor Mihály Orban, 31 Mayıs 1963'te Macaristan'ın Székesfehérvár kentinde doğdu. 2026 yılı itibarıyla 63 yaşında olan Orban, Budapeşte'deki Eötvös Loránd Üniversitesinde hukuk eğitimi aldı ve 1987'de mezun oldu. Daha sonra Oxford Üniversitesinde siyaset felsefesi üzerine çalışmalar yaptı.
Siyasete Macaristan'ın komünist yönetimden çok partili sisteme geçiş sürecinde adım atan Orban, 1988'de kurulan Fidesz partisinin kurucuları arasında yer aldı. 1989'da Sovyet askerlerinin Macaristan'dan çekilmesini isteyen konuşmasıyla kamuoyunda tanındı.
SİYASİ KARİYERİ NASIL BAŞLADI?
1990 yılında Macaristan Parlamentosuna giren Orban, Fidesz'in önde gelen isimlerinden biri oldu. Partisinin siyasi çizgisinin liberal görüşlerden milliyetçi ve muhafazakâr politikalara yönelmesinde etkili rol oynadı.
1998 seçimlerinin ardından ilk kez başbakanlık görevini üstlendi. 2002'ye kadar görevde kalan Orban, sonraki yıllarda muhalefette siyasi faaliyetlerini sürdürdü. 2010 seçimlerinde yeniden iktidara gelerek Macaristan Başbakanı oldu.
16 YILLIK İKTİDARI 2026'DA SONA ERDİ
Orban, 2010'dan sonra 2014, 2018 ve 2022 seçimlerini de kazanarak başbakanlık görevini sürdürdü. Bu dönemde anayasa değişiklikleri, göç politikaları ve Avrupa Birliği ile yaşanan anlaşmazlıklar, yönetiminin öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.
Ancak 12 Nisan 2026'da yapılan parlamento seçimlerinde Fidesz, Peter Magyar liderliğindeki Tisza Partisi karşısında yenilgiye uğradı. Böylece Orban'ın 16 yıl süren kesintisiz iktidarı sona erdi. Seçim yenilgisinin ardından siyasetten çekilmeyen Orban, haziran ayında yeniden Fidesz genel başkanlığına seçildi.
SİYASİ GÖRÜŞLERİ VE AVRUPA BİRLİĞİ İLE İLİŞKİLERİ
Siyasi hayatına liberal bir hareketin kurucuları arasında başlayan Orban, ilerleyen yıllarda milliyetçi ve muhafazakâr politikaları benimsedi. Göçün sınırlandırılması, ulusal egemenliğin korunması ve geleneksel aile değerleri, siyasi söyleminin temel başlıkları arasında yer aldı.
Başbakanlığı döneminde Avrupa Birliği ile özellikle hukuk devleti, yargı bağımsızlığı, basın özgürlüğü ve göç politikaları konusunda anlaşmazlıklar yaşadı. Avrupa Birliği kurumları ve muhalifleri, hükümetinin bazı uygulamalarını demokratik kurumları zayıflattığı gerekçesiyle eleştirirken Orban bu politikaları Macaristan'ın ulusal çıkarları doğrultusunda savundu.
TRUMP VE PUTİN İLE İLİŞKİLERİ
Orban'ın uluslararası siyasette öne çıkmasında ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile kurduğu ilişkiler de etkili oldu. Trump ile göç ve ulusal egemenlik konularında benzer siyasi yaklaşımlar sergileyen Orban, Rusya-Ukrayna Savaşı konusunda ise Avrupa Birliği içindeki birçok hükümetten farklı bir tutum izledi.
Ukrayna'ya yönelik bazı Avrupa Birliği destek paketlerine karşı çıkması ve Moskova ile ilişkileri sürdürmesi, Avrupa siyasetinde tartışmalara yol açtı. Trump ise Macaristan'daki 2026 seçimleri öncesinde Orban'a desteğini açıkladı.
VİKTOR ORBAN BM GENEL SEKRETERİ Mİ OLACAK?
Orban'ın adı son olarak BM Genel Sekreterliği için ortaya atılan adaylık iddiasıyla gündeme geldi. Wall Street Journal'ın üç ülkedeki kaynaklara dayandırdığı haberde, ABD'nin eski Macaristan Başbakanını aday olmaya teşvik ettiği öne sürüldü. Rusya ve Çin'in de olası adaylığa destek verebileceği iddia edildi.
Ancak Orban'ın BM Genel Sekreterliği için adaylığı kesinleşmiş değil. Mevcut Genel Sekreter Antonio Guterres'in görev süresi 31 Aralık 2026'da sona erecek. Yeni genel sekreterin 1 Ocak 2027'de göreve başlaması öngörülüyor.
