ABD ile İran arasında Umman’da yürütülen dolaylı temasların sona ermesi ve İran’dan “nükleer silah peşinde değiliz” açıklamasının gelmesi, piyasaların bir süredir fiyatladığı “sıcak çatışma” ihtimalini kısa vadede geri plana itti. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi’nin bu mesajı, özellikle jeopolitik risk primi açısından rahatlatıcı bir ton taşıdı.
PİYASALAR NEDEN HÂLÂ TEDİRGİN?
Jeopolitik başlıklarda yatırımcıların aklındaki temel soru şu:
“Bu görüşmeler, anlaşmaya giden yolun başlangıcı mı, yoksa zaman kazanma hamlesi mi?”
Görüşmelerin ardından gelen sinyaller, tarafların pozisyonlarında hızlı bir yumuşama olmadığına işaret ediyor. Reuters, müzakerelerde özellikle uranyum zenginleştirme başlığının hâlâ kilit noktada olduğunu aktarırken, tarafların temel taleplerinin birbirine uzak kaldığını vurguluyor. Bu nedenle petrol piyasası, “şimdilik gerilim düşüyor” hissine rağmen, risk primini tamamen boşaltmıyor. Çünkü anlaşma çıkmaması; yeni yaptırımlar, misilleme söylemleri veya bölgede tansiyonun yeniden yükselmesi ihtimalini masada tutuyor.
PETROL FİYATLARI NEDEN ENFLASYONLA DOĞRUDAN BAĞLANTILI?
Petrol, sadece bir emtia değil; ekonominin “girdi fiyatı.” Ulaşım maliyetinden sanayi üretimine, tarımdan lojistiğe kadar geniş bir alanda fiyatları zincirleme etkileyebiliyor. Bu yüzden petrol yükseldiğinde:
-
Maliyet enflasyonu artıyor (özellikle enerji yoğun sektörlerde),
-
Şirket kârlılıkları baskılanıyor,
-
Tüketici enflasyonu yeniden yukarı yönlü risk oluşturuyor.
Bu tablo merkez bankaları için kritik. Çünkü enflasyon yükselirse, faiz indirimi alanı daralır; hatta piyasaların beklediği indirimler gecikebilir. Tam da bu yüzden petrol, “jeopolitik haberlerin” finansal piyasalara en hızlı geçtiği kanal oluyor.
“FAİZ İNDİRİMİ BEKLENTİSİ” NEDEN KIRILGAN?
Fed cephesinde yetkililer “daha fazla veri” vurgusunu öne çıkarıyor. Yani piyasa erken gevşeme beklerken, Fed temkinli kalmayı seçiyor. Petrolün yukarı gitmesi, Fed’in bu temkinli çizgisini daha da güçlendirebilir. Çünkü enerji kaynaklı fiyat baskısı yeniden hissedilirse, “enflasyonla mücadele” dosyası kapanmış sayılmaz.
Kaynak: Haber Merkezi
