Aksaray Üniversitesi (ASÜ) bünyesinde yürütülen çalışmalar sonucunda, diyabet hastalarının kan şekeri takibini iğnesiz ve ağrısız şekilde yapabilmesini hedefleyen yeni bir teknoloji geliştirildi. Nefes havasını analiz ederek çalışan sistemin klinik testlerde yüksek doğruluk oranına ulaştığı bildirildi.
NEFES ANALİZİYLE KAN ŞEKERİ TAKİBİ
ASÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Bayraklı koordinasyonunda geliştirilen sistem, oksijen temelli analiz prosedürü kullanıyor.
Geliştirilen donanım, klasik kan alma yöntemlerine alternatif olarak yalnızca nefes örneği üzerinden şeker regülasyonunu izlemeyi amaçlıyor. Araştırma ekibi, sistemin invaziv (girişimsel) yöntemlerin neden olduğu fiziksel rahatsızlıkları ve sarf malzeme maliyetlerini azaltabileceğini belirtiyor.
KLİNİK TESTLER VE DOĞRULUK ORANI
Projeye ilişkin yapılan açıklamaya göre, hastane ortamında yürütülen klinik gözlemlerde 150 gönüllü hastadan alınan nefes örnekleri analiz edildi. Amerikan Diyabet Derneği standartları esas alınarak yapılan değerlendirmelerde sistemin yüksek doğruluk oranı sağladığı ifade edildi.
Yetkililer, ölçüm sonuçlarının uluslararası kabul gören güven aralıklarında yer aldığını ve test sürecinin uzman hekimler tarafından değerlendirildiğini bildirdi.
PEDİATRİK HASTALAR İÇİN AVANTAJ
Prof. Dr. İsmail Bayraklı, özellikle tip 1 diyabetli çocuklar için mevcut kan şekeri ölçüm yöntemlerinin zorlayıcı olduğunu vurguladı. Gün içinde birden fazla kez parmak delinmesinin hem fiziksel hem psikolojik etkileri olduğuna dikkat çeken Bayraklı, geliştirilen sistemle yalnızca nefes vermenin yeterli olabileceğini ifade etti.
GİYİLEBİLİR TEKNOLOJİ HEDEFİ
Prototip aşamasını geçen sistemin taşınabilir hale getirildiği açıklandı. Cihazın ilerleyen süreçte akıllı saat, yüzük, maske veya kolye formunda giyilebilir teknolojiye dönüştürülmesinin planlandığı belirtildi.
KÜRESEL DİYABET TABLOSU
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre diyabet küresel ölçekte artış gösteriyor:
-
2024: 550 milyon
-
2030: 650 milyon
-
2045: 800 milyon
Bu artış, diyabet yönetiminde daha erişilebilir ve hasta uyumunu artıran teknolojilere olan ihtiyacı güçlendiriyor.
EKONOMİK VE STRATEJİK BOYUT
Kan şekeri ölçüm çubukları ve deri altı sensör pazarında uluslararası firmaların ağırlığı bulunuyor. Yerli mühendislikle geliştirilen bu sistemin ticarileşmesi halinde Türkiye’nin medikal teknoloji alanında rekabet gücünü artırabileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre, ağrısız ve düşük maliyetli takip imkanı sağlanması durumunda hasta uyumunun artması, diyabete bağlı komplikasyonların azaltılmasına da katkı sunabilir.
