İsrail devlet televizyonu KAN’ın siyasi kaynaklara dayandırdığı habere göre ABD yönetimi, Gazze Şeridi’nde iki haftalık geçici ateşkes ilan edilmesi için İsrail hükümeti üzerinde baskı kuruyor. İddiaya göre Washington, bu iki haftalık sürede Hamas’ın silahsızlandırılmasına yönelik daha geniş planın uygulamaya geçirilmesini hedefliyor. Söz konusu iddia henüz ABD veya İsrail makamları tarafından aynı ayrıntılarla resmen doğrulanmış değil.
Gazze’ye ilişkin daha geniş barış planında Hamas’ın ve diğer silahlı grupların silahsızlandırılması, uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılması ve İsrail güçlerinin aşamalı olarak çekilmesi gibi başlıklar bulunuyor. Güncel gelişmeler, ateşkesin yalnızca saldırıların geçici olarak durdurulmasını değil, Gazze’nin güvenlik ve yönetim yapısını yeniden şekillendirecek bir sürecin başlangıcı olarak ele alındığını gösteriyor.
İSRAİL KABİNESİNDE GAZZE ÇATLAĞI
KAN’ın haberine göre İsrail Güvenlik Kabinesi’nin son toplantısında Gazze’de saldırıların durdurulması konusunda görüş ayrılıkları yaşandı. Bazı bakanların askeri operasyonların sürdürülmesini savunduğu, ateşkes planına ise karşı çıktığı aktarıldı. Hükümet Genel Sekreteri Yossi Fuchs’un da çok uluslu gücün Gazze’ye konuşlandırılmasını öngören anlaşmanın İsrail tarafından henüz imzalanmadığını kabine üyelerine bildirdiği öne sürüldü.
İsrail hükümeti içindeki tartışmaların merkezinde Hamas’ın silahsızlandırılması ve İsrail ordusunun Gazze’den çekilmesine ilişkin takvim bulunuyor. Başbakan Binyamin Netanyahu, kısa süre önce Hamas tamamen silahsızlandırılmadan İsrail askerlerinin Gazze’den çekilmeyeceğini açıklamıştı. Bu açıklama, ateşkes ve çekilme başlıklarında Washington ile Tel Aviv arasındaki görüş farklılıklarının sürdüğüne işaret ediyor.
Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ile Yerleşim Bakanı Orit Strock’un da Donald Trump’a bağlı Barış Konseyi tarafından açıklanan yol haritasına karşı çıktıkları ve planı İsrail açısından tehlikeli buldukları bildirildi. İsrail Güvenlik Kabinesi’nin Gazze dosyasını yeniden değerlendirmek üzere pazar günü bir araya gelmesi bekleniyor.
İKİNCİ AŞAMADA SİLAHSIZLANMA VE ULUSLARARASI GÜÇ GÜNDEMDE
Gazze için hazırlanan ikinci aşama yol haritasında Hamas ve diğer silahlı grupların askeri faaliyetlerini sona erdirmesi, silahların bırakılması, Gazze’de sivil yönetimin yeni bir yapıya devredilmesi ve uluslararası istikrar gücünün bölgede görev yapması öngörülüyor. Uluslararası gücün ateşkesi gözlemlemesi, insani yardımın güvenli şekilde ulaştırılmasına destek vermesi ve Filistin polisinin eğitimine katkıda bulunması planlanıyor.
Gazze Barış Kurulu Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov’un daha önce Hamas’ın ikinci aşamaya ilişkin ayrıntılı yol haritasını kabul ettiğini açıklaması, sürecin diplomatik ayağında önemli bir gelişme olarak değerlendirilmişti. Donald Trump da Hamas ve diğer silahlı gruplarla silahların bırakılması konusunda uzlaşı sağlandığını açıklamıştı. Ancak uygulama aşamasında tarafların yükümlülüklerini hangi takvimle yerine getireceği ve İsrail’in askeri operasyonlarını ne zaman tamamen durduracağı konusundaki belirsizlik sürüyor.
Hamas ve diğer Filistinli gruplar ise sürecin ilerlemesi için İsrail’in saldırılarını durdurması ve önceki ateşkes anlaşmasındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini savunuyor. Gazze’deki ateşkes sürecine rağmen taraflar karşılıklı olarak ihlal suçlamalarını sürdürürken, kalıcı anlaşmanın uygulanması önündeki en kritik başlıkların silahsızlanma, İsrail’in çekilmesi ve uluslararası gücün statüsü olduğu değerlendiriliyor.
