Batı ve Kuzey Avrupa, son yılların en şiddetli sıcak hava dalgalarından biriyle karşı karşıya. İspanya'da sıcaklıklar 44 dereceye ulaşırken, Fransa ve Almanya'da aşırı sıcaklar nedeniyle onlarca kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Birçok Avrupa kentinde kırmızı alarm ilan edilirken, uzmanlar yaşananların sıradan bir yaz sıcaklığından çok daha fazlası olduğu uyarısında bulunuyor.
SAHRA'DAN GELEN SICAK HAVA AVRUPA'YI KAVURUYOR
Uzmanlara göre Batı ve Kuzey Avrupa'daki sıcak hava dalgalarının önemli bir kısmı, Sahra Çölü'nden kuzeye doğru taşınan sıcak hava kütlelerinden kaynaklanıyor.
Atmosferde oluşan ve "Omega Bloğu" olarak adlandırılan yüksek basınç sistemi, sıcak havanın günlerce aynı bölgede hapsolmasına neden oluyor. Bu durum, "ısı kubbesi" etkisi yaratarak sıcaklıkların sürekli yükselmesine yol açıyor.
AŞIRI SICAK GÜNLERİN SAYISI KATLANDI
İngiltere Meteoroloji Ofisi'nin (Met Office) 2024 raporuna göre, mevsim normallerinin 5 derece üzerindeki günlerin sayısı son yıllarda iki katına çıktı. Normallerin 10 derece üzerindeki aşırı sıcak günler ise dört kat arttı.
Bilim insanları bu değişimin temel nedeninin insan faaliyetleri sonucu atmosfere salınan sera gazları olduğunu belirtiyor.
SON DÖRT YILDA 200 BİNDEN FAZLA ÖLÜM
Aşırı sıcaklar artık sadece rahatsızlık vermiyor, doğrudan can kayıplarına da neden oluyor.
Verilere göre son dört yılda Avrupa'da sıcaklıkla bağlantılı nedenlerle 200 binden fazla kişi yaşamını yitirdi. Son 20 yılda ise sıcaklık kaynaklı ölümlerde yaklaşık yüzde 30 artış yaşandı.
Uzmanlar, yüksek sıcaklığın özellikle kalp-damar sistemi, böbrekler ve solunum sistemi üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu, uzun süreli maruziyetin ise ölümcül olabilen sıcak çarpmasına yol açabildiğini vurguluyor.
AVRUPA'NIN ŞEHİRLERİ SICAKLARA HAZIR DEĞİL
Uzmanlara göre Avrupa'da sıcakları krize dönüştüren bir diğer unsur ise şehirlerin yapısı.
Betonlaşma, asfalt yüzeyler ve yoğun trafik nedeniyle oluşan "ısı adası etkisi", kentlerin çevresindeki kırsal alanlardan çok daha sıcak hale gelmesine neden oluyor.
38 derecelik bir hava sıcaklığında çim yüzeyler yaklaşık 40 dereceye ulaşırken, asfaltın sıcaklığı 65 dereceye kadar çıkabiliyor.
KLİMA EKSİKLİĞİ KRİZİ DERİNLEŞTİRİYOR
Avrupa'daki konutların büyük bölümünde klima bulunmaması da aşırı sıcakların etkisini artırıyor.
ABD'de evlerin yaklaşık yüzde 90'ında klima bulunurken, Avrupa genelinde bu oran yüzde 20 seviyesinde. İngiltere'de evlerin yalnızca yüzde 5'inde, Almanya'da ise yüzde 3'ünde soğutma sistemi bulunuyor.
Uzmanlar, iklim krizinin etkilerinin derinleşmesiyle birlikte Avrupa'nın kent planlaması, enerji altyapısı ve halk sağlığı politikalarını yeniden gözden geçirmek zorunda kalacağı uyarısında bulunuyor.
