Belçika'nın Flaman bölgesinde Katolik rahibelerin yönettiği kurumlarda yaşandığı öne sürülen istismarları konu alan “De Nonnen” (Rahibeler) belgeselinin ardından geçmiş vakalara ilişkin bildirimlerde belirgin artış yaşandı. 2025'te ilgili komisyona yapılan 180 yeni bildirimin 41'inin doğrudan belgeselle bağlantılı olduğu açıklandı. Bildirilen vakaların yüzde 82'sinde mağdurların olayların yaşandığı dönemde çocuk olduğu belirtildi.
DÖRT BÖLÜMLÜK BELGESELDE 14 KİŞİ KONUŞTU
VTM'de 2025'te yayımlanan dört bölümlük “De Nonnen”, rahibelerin yönettiği yetimhane, yatılı okul ve anneler için oluşturulan kurumlarda yaşandığı öne sürülen fiziksel, psikolojik ve cinsel istismar vakalarını konu aldı. Belgeselde 14 kişi, rahibeler tarafından uygulandığını iddia ettikleri şiddet ve kötü muameleleri anlattı. Bazı kadınlar ve eski rahibeler de manastır yaşamında sömürü, kötü muamele, ağır disiplin ve güç istismarı yaşadıklarına ilişkin tanıklıklarını paylaştı.
ZELEM'DEKİ YETİMHANE İDDİALARI GÜNDEME GELDİ
Belgeselde kamuoyunda geniş yankı uyandıran bölümlerden biri, Zelem'deki Sint-Vincentius yetimhanesine ilişkin iddialar oldu. Eski kurum sakinleri, çocukların burada ağır fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kaldığını öne sürdü. Bazı çocukların kaybolduğu ve mezarlıkta kimliği belirsiz çocuk mezarlarının bulunduğu yönündeki iddialar da gündeme geldi.
SAVCILIK ÖN SORUŞTURMA BAŞLATTI
Belgeselin yayımlanmasının ardından Belçika'nın Limburg Savcılığı, Zelem'deki kuruma ilişkin iddialar hakkında ön soruşturma başlattı. Flaman Din Adamları Birliği (URV) de belgeseldeki tanıklıkların ardından mağdurlardan özür diledi. Birlik, Zelem'e ilişkin iddiaların kapsamlı şekilde araştırılması çağrısında bulundu.
BELGESEL SONRASI 41 BİLDİRİM
Brussels Times'ın haberine göre belgeselin ardından şiddet, istismar ve ihmale ilişkin geçmiş vakalarla ilgilenen Geçmişteki İstismar ve Şiddet Vakaları için Tanıma ve Arabuluculuk Komisyonuna (Comeb) yapılan başvurularda artış görüldü. Flaman Adalet Bakanı Zuhal Demir, Comeb'in 2025'te 180 yeni bildirim aldığını açıkladı. Bu sayı bir önceki yıla göre 60 artış anlamına gelirken, bildirimlerin 41'inin doğrudan belgeselin yayımlanmasıyla bağlantılı olduğu belirtildi.
VAKALARIN YÜZDE 82'SİNDE MAĞDURLAR ÇOCUKTU
Comeb'e bildirilen vakaların onlarcasının en az 10 yıl öncesine dayandığı kaydedildi. Başvuruda bulunan kişilerin tamamı bildirim sırasında yetişkin olsa da vakaların yüzde 82'sinde mağdurların istismarın gerçekleştiği sırada çocuk olduğu ifade edildi. Bildirimlerin yüzde 45'inde ise şiddetin uzun süre devam ettiği veya tekrarlandığı belirtildi. Bu veriler, başvuruların bir bölümünün güncel olaylardan değil, yıllar önce yaşandığı belirtilen vakaların daha sonra yetkililere bildirilmesinden oluştuğunu ortaya koydu.
GENEL İSTİSMAR BİLDİRİMLERİ YÜZDE 62 ARTTI
Artış yalnızca Comeb'e yapılan başvurularla sınırlı kalmadı. Flaman Sınır Aşan Davranışlar İletişim Noktasına 2025'te 1545 bildirim yapıldı. Bir yıl önce bu sayı 954 olarak kayıtlara geçmişti. Böylece bildirimlerde bir yılda yaklaşık yüzde 62 artış yaşandı. Eylül 2023'te faaliyete geçen merkeze yapılan toplam bildirim sayısı da 2617'ye ulaştı. Başvurular içerisinde en büyük kategoriyi istenmeyen cinsel davranışlar oluşturdu.
ARTIŞ YENİ VAKALAR ANLAMINA GELMİYOR
Yetkililer, bildirim sayılarındaki yükselişin tek başına toplumdaki istismar vakalarının arttığı anlamına gelmediğine dikkati çekti. Mağdurların geçmişte yaşadıklarını anlatmak ve yardım aramak için daha fazla imkan bulmasının da rakamlardaki yükselişte etkili olduğu belirtildi. Bu nedenle 2025 verileri, yeni vakaların yanı sıra geçmiş yıllarda yaşandığı belirtilen ancak daha sonra bildirilen olayları da kapsıyor.
