Birleşmiş Milletler raportörleri, ABD'nin Karayip Denizi ve Pasifik Okyanusu'nda düzenlediği hava saldırılarında son bir yılda en az 223 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Raportörler, saldırıları hukuka aykırı olarak nitelendirerek bunlara son verilmesi çağrısında bulundu.
BM raportörleri konuya ilişkin yayımladıkları ortak açıklamada, söz konusu saldırıların yaşam hakkına saygı gösterilmesi yönündeki temel yükümlülüğü ihlal ettiğini savundu.
"ULUSLARARASI HUKUK BUNA İZİN VERMEZ"
Açıklamada, “Uluslararası hukuk, hükümetlerin denizde sözde suçluları öldürmesine izin vermez, tıpkı polisin ABD topraklarında sokakta insanları yargısız infaz edemeyeceği gibi.” ifadeleri kullanıldı.
Raportörler, ABD hükümetinin saldırıları gerekçelendirmek için ileri sürdüğü hukuki açıklamaları da reddetti.
Uyuşturucu kartelleri ve çetelerinin ABD'ye karşı silahlı saldırı düzenlemediği belirtilen açıklamada, bu nedenle BM Şartı'nın 51. maddesi kapsamında meşru müdafaa hakkının bulunmadığı savunuldu.
"BUNA SAVAŞ DEMEK, ONU SAVAŞ YAPMAZ"
Uyuşturucu kaçakçılığının askeri müdahaleden ziyade kolluk kuvvetlerinin görev alanına girdiği belirtilen açıklamada, “Uyuşturucu kaçakçılığı, güç kullanımıyla ilgili uluslararası insan hakları hukukuna tabi bir kolluk kuvveti meselesidir. Buna savaş demek, onu savaş yapmaz.” denildi.
BM raportörlerine göre ABD ordusu, 2 Eylül 2025'ten bu yana uluslararası sularda en az 68 gemiye saldırdı. Açıklamada, saldırıların çoğunda gemilerde bulunanların tamamının öldürüldüğü, bazı olaylarda ise kişilerin kaybolduğu belirtildi.
EN AZ 223 KİŞİNİN HAYATINI KAYBETTİĞİ BİLDİRİLDİ
Raportörler, son bir yılda Karayip Denizi ve Pasifik Okyanusu'ndaki saldırılarda en az 223 kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı.
Saldırıların, gemilerin ABD yasaları kapsamında terör örgütü olarak tanımlanan gruplar adına uyuşturucu kaçakçılığı yaptığı gerekçesiyle gerçekleştirildiği aktarıldı.
Açıklamada, ABD ile söz konusu gruplar arasında askeri çatışma bulunmadığı için uluslararası insancıl hukuk kapsamında bir silahlı çatışmanın mevcut olmadığı savunuldu.
Raportörler, uyuşturucu kaçakçılığı yaptığı öne sürülen kişilerin savaşçı olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek öldürmelerin “yargısız ve hukuka aykırı” olduğunu ileri sürdü.
DENİZ HUKUKUNA DİKKAT ÇEKTİLER
Açıklamada, uluslararası deniz hukukunun bu tür durumlarda askeri güç yerine kolluk kuvvetlerinin müdahalesini öngördüğü belirtildi.
Uyuşturucuyla mücadele anlaşmaları veya uluslararası terörle mücadele hukuku kapsamında gemiler ile mürettebatın askeri hedef haline getirilmesine dayanak bulunmadığı savunuldu.
Raportörler, saldırıların deniz güvenliğine karşı suç oluşturabileceğini ve diğer ülkelerin soruşturma ile kovuşturma yetkisini gündeme getirebileceğini de ifade etti.
BM ÖZEL RAPORTÖRLERİ BAĞIMSIZ ÇALIŞIYOR
BM özel raportörleri, İnsan Hakları Konseyinin özel mekanizmaları kapsamında faaliyet gösteriyor.
Bu mekanizmalar, belirli ülkelerdeki durumlar veya küresel ölçekteki tematik sorunlar hakkında bağımsız bilgi toplama ve izleme çalışmaları yürütüyor. Uzmanlar, BM bünyesinde çalışan personel statüsünde bulunmadan gönüllülük esasına göre ve bağımsız şekilde görev yapıyor.
