Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, gerçekleştirdiği bir röportajda, Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolu projesinin yalnızca bir demir yolu değil, aynı zamanda 'Yenilenmiş Büyük İpek Yolu' olarak adlandırılması gerektiğini belirtti. Bu projeyi, 'yüz yıllık bir proje' olmanın yanı sıra 'bin yıllık bir proje' olarak görmesi gerektiğini ifade etti.
PROJEYİ BAŞLATAN İLK ADIMLAR
Caparov, Kırgızistan’ın Sovyetler Birliği'nin çöküşünden sonra bir demir yolu ağına ihtiyaç duyduğunu vurguladı. Göreve başladığında, Çin Büyükelçisi'ni ofisine çağırarak projenin başlatılması, fizibilite çalışmaları ve finansman detayları üzerinde tartıştıklarını aktardı. Çin'in projeye olumlu yaklaşmasına rağmen, bölgesel jeopolitik durumlar hakkında endişe duyduğunu vurgulayan Caparov, “Çin tarafı, 'Eğer Rusya itiraz etmezse ve kabul ederse, bu yola girebiliriz' dedi.
Çünkü bu bölge Avrasya toprakları ve Kırgızistan, Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ) üyesi.” sözlerini kullandı.
PUTİN İLE YAPILAN GÖRÜŞME
Diplomatik süreçleri hızlandırmak adına hemen harekete geçtiğini aktaran Caparov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı yüz yüze görüşmenin detaylarını paylaştı. “Putin'den randevu talep ettim; ertesi gün kabul etti. Yaklaşık 35-40 dakika boyunca bu konuyu çok hararetli bir şekilde tartıştık.” dedi.
Caparov, Putin'e bunun Kırgızistan için hayati önem taşıdığını, bu yolun açılmasının ülkeye büyük avantajlar sağlayacağını anlattığını belirtti. “Sonunda kabul etti ve ben Bişkek'e dönerek çalışmalara başladım.” ifadelerini kullandı.
KIRGIZİSTAN’IN İHTİYACI
Caparov, projenin sadece kargo taşımacılığından Kırgızistan’a yıllık en az 400 ila 500 milyon dolar katkı sağlayacağını vurguladı. Maden kaynaklarının sona ermesi durumunda, ülkenin en büyük gelir kaynağının bu demir yolu olacağını belirtti. Projenin niteliği konusunda açıklamada bulunan Caparov, “Bu yol tamamlandığında, projenin sahibi biz olacağız.
Bu nedenle, sadece 'demir yolu' olarak değil, 'Yenilenmiş Büyük İpek Yolu' olarak adlandırmalıyız. Bu yola en çok Kırgızistan'ın ihtiyacı var.” dedi.
MANİPÜLASYON SUÇLAMASI
Demir yolu inşaatının başarıyla başlatıldığını; ancak projenin tamamlanmasını istemeyen bazı çevrelerin faaliyet gösterdiğini ifade eden Caparov, kamuoyunda yanlış bilgiler yayan kişilere tepki gösterdi. “Çin karşıtlığı üzerinden manipülasyon yapan gruplar var. Bu durumun Kırgızistan'ın geleceğine zarar vermesine izin vermeyeceğiz.” şeklinde konuştu.
SEÇİM PLANLARI
Caparov, 27 Ocak 2027'de gerçekleştirilecek cumhurbaşkanı seçimlerinde yeniden aday olacağını açıkladı.
PROJE MALİYETİ VE FİNANSMAN
Proje maliyetinin 4,7 milyar dolar olarak belirlendiğini söyleyen Caparov, Çin'in bu tutarın yarısını 35 yıl vadeli kredi şeklinde sağlamayı taahhüt ettiğini açıkladı. Kalan miktar ise projeye dahil olan ülkelerce öz kaynaklarla finanse edilecektir. 27 Aralık 2024'te temeli atılması planlanan proje, toplamda 480 kilometre uzunluğunda bir hattı kapsamaktadır.
Bu hattın 304 kilometrelik kısmı Kırgızistan topraklarından geçecek ve 120 kilometre uzunluğunda 29 tünel ile 50 köprü inşa edilecektir.
