İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, Hürmüz Boğazı’ndan gemilerin güvenli geçişi başta olmak üzere bölgesel gelişmeleri ve iki ülke arasındaki ilişkileri ele aldı.
Resmî temaslarda bulunmak üzere Umman’a giden Erakçi, başkent Maskat’ta el-Busaidi ile bir araya geldi. Görüşmede Hürmüz Boğazı’nın güvenliği, deniz trafiğinin sürdürülebilirliği ve bölgesel istikrar konuları değerlendirildi.
GÜVENLİ GEMİ GEÇİŞİ ELE ALINDI
İki bakan, İran ile ABD arasında varılan mutabakat çerçevesinde ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişini sağlayacak mekanizmalar hakkında görüş alışverişinde bulundu.
İran ve Umman, daha önce yayımladıkları ortak açıklamada Hürmüz Boğazı’nın uluslararası deniz taşımacılığına açık ve güvenli tutulması konusunda kararlı olduklarını bildirmişti.
KIYIDAŞ DEVLETLERİN HAKLARI VURGULANDI
Taraflar, Hürmüz Boğazı’na ilişkin oluşturulacak düzenlemelerde İran ve Umman’ın egemenlik haklarının gözetilmesi gerektiğini belirtti.
İki ülke, boğazın güvenliği ve yönetimi konusunda diğer kıyıdaş ülkelerle ve ilgili taraflarla istişarelerin sürdürülmesi yönünde de görüş bildirdi.
UMMAN’DAN DİPLOMASİ MESAJI
Umman Dışişleri Bakanı el-Busaidi, bölgedeki gerilimin daha fazla tırmanmasını önlemek için diplomatik girişimlerin sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.
El-Busaidi, İran ile ABD arasında varılan mutabakatın eksiksiz uygulanmasının bölgesel güvenlik ve istikrara katkı sağlayacağını belirtti. Umman yönetimi daha önce de Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin güvenli hâle getirilmesi için diplomasi ve uluslararası hukuk vurgusu yapmıştı.
ORTAK KOMİTE ÇALIŞMALARINI SÜRDÜRÜYOR
İran ve Umman, Hürmüz Boğazı’na ilişkin meselelerin ele alınması amacıyla ortak bir komite oluşturmuştu.
Komitenin ilk toplantısında gemi geçişleri, kıyıdaş ülkelerin hakları ve boğazın gelecekteki yönetimine ilişkin başlıklar değerlendirilmişti.
HÜRMÜZ BOĞAZI STRATEJİK ÖNEM TAŞIYOR
Basra Körfezi’ni Umman Denizi’ne bağlayan Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olarak öne çıkıyor.
ABD Enerji Enformasyon İdaresinin 2025 verilerine göre boğazdan günlük 20 milyon varilden fazla ham petrol ve petrol ürünü geçiyor. Bu miktar, dünyadaki sıvı petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20’sine karşılık geliyor.
BÖLGESEL GERİLİM DENİZ TRAFİĞİNİ ETKİLEDİ
2026 yılında İran, ABD ve İsrail arasında yaşanan gerilim, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi geçişlerini ve sigorta maliyetlerini doğrudan etkiledi.
İran yönetimi boğazın tamamen kapatılmadığını açıklarken, güvenlik endişeleri nedeniyle bazı gemilerin rotalarını değiştirdiği ve geçişlerin dönem dönem azaldığı bildirildi.
