ABD öncülüğünde yürütülen F-35 programında yeni üretim partilerinin maliyetleri önceki döneme göre arttı. Paylaşılan verilere göre F-35A ve F-35B modellerinin ortalama “uçuşa hazır” maliyetlerinde yüzde 11’in üzerinde artış yaşanırken, F-35C’deki artış yüzde 8,5 seviyesinde kaldı.
F-35 Ortak Program Ofisi tarafından açıklanan rakamlar, seri üretimle maliyetlerin düşmesi beklenen programda yeniden fiyat baskısı oluştuğunu gösterdi. F-35A’nın birim maliyetinin önceki yaklaşık 82,5 milyon dolarlık seviyeden 92 milyon dolara çıktığı aktarıldı.
F-35A 92 MİLYON DOLARA ÇIKTI
Yeni üretim rakamlarına göre F-35A’nın “flyaway” maliyeti yaklaşık 92 milyon dolar oldu.
F-35B’nin fiyatı 109 milyon dolardan yaklaşık 121,4 milyon dolara, F-35C’nin fiyatı ise 102,1 milyon dolardan 110,8 milyon dolara yükseldi.
Bu tutarlar yalnızca uçağın satın alma maliyetini ifade ediyor. Eğitim, bakım, yedek parça, altyapı ve uzun dönemli işletme giderleri eklendiğinde toplam maliyetin daha da yükseldiği belirtiliyor.
SAVUNMA SANAYİSİNDE MALİYET BASKISI
F-35 programındaki fiyat artışı, savunma sanayisindeki genel maliyet baskısıyla da ilişkilendiriliyor.
ABD’nin Ukrayna ve Orta Doğu’daki savaşlar nedeniyle mühimmat ve savunma stoklarını yenilemeye çalışması, üretim kapasitesi üzerindeki baskıyı artırıyor.
Lockheed Martin’in de F-35 üretimindeki artışın etkisiyle 2026 yılı satış ve kâr beklentilerini yukarı çektiği belirtildi.
TÜRKİYE AÇISINDAN DA DİKKAT ÇEKİCİ
F-35 fiyatlarındaki artış Türkiye açısından da önem taşıyor.
Türkiye, programın ilk ortaklarından biri olarak üretim sürecine sanayi katkısı sağlamış ancak Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alınmasının ardından 2019’da programdan çıkarılmıştı.
Son dönemde Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil olabileceği yönündeki tartışmaların yeniden gündeme gelmesi, yeni maliyet artışlarını Ankara açısından da dikkat çekici hale getiriyor.
SÜREÇ HENÜZ KESİNLEŞMEDİ
Türkiye’nin F-35 programına dönüşü konusunda henüz kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
Bu nedenle fiyat artışının Türkiye’ye doğrudan yansıyacağına ilişkin kesin bir değerlendirme yapmak için erken. Ancak programın güncel maliyetleri, olası bir satın alma veya yeniden katılım senaryosunda önemli bir unsur olacak.
