İran'ın 2024-2025 döneminde Rusya'dan 90 füze fırlatma sistemi sipariş ettiği öne sürüldü. Financial Times (FT), Rus savunma sanayisine ait üretim belgelerinde İran için hazırlanan sipariş kayıtlarının bulunduğunu yazdı. Sistemlerin Rus yapımı Mi-28 taarruz helikopterlerinde kullanılabileceği belirtilirken teslimatın gerçekleşip gerçekleşmediği henüz doğrulanmadı.
90 FÜZE FIRLATMA SİSTEMİ SİPARİŞİ NASIL ORTAYA ÇIKTI?
Financial Times'ın 5 Kasım'da yayımladığı araştırma, Ukraynalı özel istihbarat kuruluşu Dallas Analytics tarafından sağlanan belgelere dayanıyor. Belgelerde, Rus savunma şirketi Vympel'in KB Maşinostroyeniya'ya (KBM) gönderdiği Mayıs 2024 tarihli yazışma yer aldı.
Vympel, APU-L ve APU-305 tipi füze fırlatma sistemlerinin parçalarının teslimatının hızlandırılmasını istedi. Şirket, gecikmelerin dokuz sözleşmeyi riske atabileceği uyarısında bulundu.
Üretim takviminde yedi Rus ve iki yabancı müşterinin bulunduğu belirtildi. Çin'in 192 adet APU-305, İran'ın ise 90 adet APU-L sistemi sipariş ettiği ileri sürüldü.
İRAN'IN SİPARİŞİ HANGİ BELGELERDE YER ALDI?
FT'nin haberine göre İran'ın adı üretim takviminde doğrudan geçmedi. Sipariş, Rus savunma belgelerinde İran için kullanıldığı belirtilen “K-10” koduyla kaydedildi.
Gazete, başka bir sözleşmede aynı kodun “K-10, İran” olarak tanımlandığını aktardı. Bu kayıt, 90 sistemlik siparişin İran'a ait olduğu iddiasına dayanak oluşturdu.
SİSTEMLER HANGİ HELİKOPTERLERDE KULLANILIYOR?
APU-L fırlatma sistemlerinin Rus yapımı Mi-28 taarruz helikopterleriyle uyumlu olduğu belirtildi. Sistemler, LMUR veya İzdeliye 305 olarak bilinen güdümlü füzelerin taşınmasında kullanılabiliyor.
İran, Kasım 2023'te Rusya'dan Mi-28 helikopterleri alınmasına yönelik anlaşmayı duyurmuştu. Ocak 2026'da yayımlanan görüntülerde ise Tahran'daki bir havacılık tesisinde Mi-28 helikopteri bulunduğu bildirilmişti.
RUSYA VE İRAN ARASINDAKİ ASKERİ İŞBİRLİĞİ
Rusya ile İran arasındaki savunma ilişkileri, 2022'de başlayan Ukrayna savaşının ardından genişledi. İran'ın Rusya'ya insansız hava araçları sağlaması, iki ülke arasındaki askeri işbirliğinin öne çıkan başlıklarından biri oldu.
Ocak 2025'te Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, savunma ve güvenlik alanlarını da kapsayan 20 yıllık Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması'nı imzaladı.
Financial Times'a konuşan Carnegie Uluslararası Barış Vakfı araştırmacısı Nicole Grajewski, belgelerin Rusya'nın kendi askeri ihtiyaçlarına rağmen İran'a silah tedarik etmeye istekli olduğunu gösterdiğini değerlendirdi.
90 SİSTEM İRAN'A TESLİM EDİLDİ Mİ?
Financial Times, üretim belgelerinde sipariş kayıtlarının bulunduğunu ancak teslimatın tamamlandığını gösteren bir bilgiye ulaşılamadığını belirtti.
İran'a fırlatma sistemleriyle birlikte füze gönderilip gönderilmediği de doğrulanmadı. Bu nedenle 90 sistemin İran ordusunun envanterine girdiğine ilişkin kesin bir bilgi bulunmuyor.
