Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da yaşayan Nadi ve Ali Maruf adlı iki yaşlı Filistinlinin, İsrail askerleri tarafından alıkonulduktan sonra günlerce canlı kalkan olarak kullanıldığı ve serbest bırakılacakları söylendikten sonra öldürüldüğü iddia edildi. Filistinli kaynaklar ve insan hakları temsilcileri, olayın farklı aşamalarını gösterdiği belirtilen üç fotoğrafın vakaya ilişkin önemli kanıt niteliği taşıdığını savunuyor.
ÜÇ FOTOĞRAF OLAYIN FARKLI AŞAMALARINI GÖSTERİYOR
Avrupa-Akdeniz İnsan Hakları Gözlemevi Başkanı Rami Abdu ile yerel kaynakların aktardığı bilgilere göre fotoğraflardan birinde Nadi ve Ali Maruf, gözleri bağlı ve elleri kelepçeli halde bir İsrail askerinin yanında görülüyor.
İkinci görüntüde iki yaşlı Filistinlinin yıkıntılar arasında yarı çıplak halde İsrail askerlerinin önünde yürütüldüğü belirtiliyor. Filistinli kaynaklar bu görüntünün, sivillerin tehlikeli bölgelere önce gönderilerek canlı kalkan olarak kullanıldığı iddiasını desteklediğini savunuyor.
Üçüncü fotoğrafın ise iki Filistinlinin öldürülmelerinin ardından Gazze’deki bir hastanenin morgunda çekildiği aktarılıyor.
‘SERBEST BIRAKILDIKTAN SONRA ATEŞ AÇILDI’ İDDİASI
Filistin Esirler ve Serbest Bırakılanlar Heyeti, 10 Kasım 2024’te yaptığı açıklamada Ali Maruf, Nadi Maruf ve Hamza Muhammed el-Hatu adlı üç kişinin İsrail askerleri tarafından serbest bırakıldıktan kısa süre sonra vurulduğunu ileri sürmüştü.
Dönemin komisyon başkanı Kaddura Fares’in aktardığı iddiaya göre üç kişi askeri araçtan indirildi ve bölgeden uzaklaşmaya başladıkları sırada üzerlerine ateş açıldı.
Sızdırılan görüntülerde üçüncü kişi Hamza Muhammed el-Hatu’nun yer almadığı, onun durumuna ilişkin ayrıntıların ise sınırlı olduğu belirtiliyor.
KFRİ TUGAYI’NIN 92. TABURU SUÇLANIYOR
Filistinli gazeteci Yunus et-Tıravi, olaydan İsrail ordusunun Kfir Tugayı’na bağlı 92. Taburunun sorumlu olduğunu öne sürdü.
Tıravi, iki yaşlı Filistinlinin Beyt Lahiya’da alıkonulduğunu, birkaç gün boyunca canlı kalkan olarak kullanıldığını ve 9 Kasım 2024’te Sudaniye bölgesindeki Tevvam yol ayrımı yakınında öldürüldüğünü iddia etti.
İsrail ordusundan söz konusu iki kişinin ölümü ve 92. Tabura yöneltilen iddialara ilişkin aktarılan metinde resmi bir açıklama yer almıyor.
GAZZE’DE CANLI KALKAN İDDİALARI DAHA ÖNCE DE GÜNDEME GELDİ
Gazze’de Filistinli sivillerin canlı kalkan olarak kullanıldığına ilişkin iddialar daha önce de uluslararası basında yer aldı. Associated Press’in 2025’te yayımladığı bir araştırmada, Filistinli siviller ve bazı İsrail askerlerinin ifadelerine dayanılarak sivillerin binalara ve tünellere askerlerden önce gönderildiği öne sürülmüştü.
İsrail gazetesi Haaretz de 2024’te yayımladığı araştırmada, Gazze’deki bazı operasyonlarda Filistinli sivillerin askeri birliklerin önünde tehlikeli alanlara gönderildiğine ilişkin tanıklıklara yer vermişti.
+972 Magazine ise yaşlı bir Filistinlinin saatlerce askeri operasyonlarda kullanıldığı ve daha sonra öldürüldüğü yönünde ayrı bir vakayı haberleştirmişti. Bu haber ve tanıklıklar, Gazze’de canlı kalkan kullanımına ilişkin iddiaların münferit vakalarla sınırlı olmadığı yönündeki tartışmaları büyütmüştü