Gazze Şeridi'nde yıkılan yerleşimlerin bulunduğu bazı bölgelerde enkazların kaldırılarak askeri alanlara dönüştürüldüğü iddia edildi. CBC News'in uydu görüntülerine dayandırdığı araştırma, bazı alanlarda ağır iş makineleriyle yapılan temizliğin ardından İsrail ordusuna ait yeni üslerin oluşturulduğunu ortaya koydu.
UYDU GÖRÜNTÜLERİ YENİ ÜSLERİ ORTAYA KOYDU
CBC News'in incelediği uydu görüntülerine göre, Gazze'de daha önce yoğun nüfusun yaşadığı ve İsrail saldırıları sonucu yıkılan bazı bölgelerde enkazlar tamamen kaldırıldı.
Araştırmada, temizlenen alanların bir bölümünde İsrail ordusuna ait askeri karakol ve üslerin kurulduğu belirtildi.
AİLELER CENAZELERE ULAŞAMIYOR
Gazze'deki Filistinli aileler ise enkazların kaldırılmasının, yıkıntılar altında kalan yakınlarının cenazelerine ulaşma ihtimalini ortadan kaldırdığını ifade ediyor.
Şucaiyye Mahallesi'nde yaşayan Dalal Faraj, 2023'te İsrail saldırısında yıkılan evinde eşi Taha ile 16 yaşındaki oğlu Nasr'dan haber alamadı. Faraj, yıllardır yakınlarının kemiklerine ulaşarak onları defnetmeyi beklediğini söyledi.
Uydu görüntülerinde, ailenin evinin bulunduğu bölgenin iş makineleriyle tamamen düzleştirildiği ve alanın üzerine askeri üs kurulduğu görüldü.
REFAH'TA DA AYNI TABLO
Araştırmada Refah'taki "İsveç Köyü" olarak bilinen bölge de incelendi.
Şahir Muhammed Ebu Avde, İsrail saldırısında 14 akrabasının enkaz altında kaldığını söyledi. Uydu görüntülerinde, enkazın Mayıs 2026'ya kadar bölgede bulunduğu, Ağustos 2026'da ise ağır iş makineleriyle kaldırılarak arazinin düzleştirildiği görüldü.
Bölgenin üzerine daha sonra İsrail ordusuna ait bir askeri üs kurulduğu belirtildi.
2 BİNDEN FAZLA VAKA İNCELENDİ
Londra merkezli Forensic Architecture bünyesinde araştırma yapan Julia Nueno Guitart, benzer nitelikte 2 binden fazla vakayı kayıt altına aldıklarını açıkladı.
Guitart, insanların enkaz altında kaldığının görsel kanıtlar, bina duvarlarındaki yazılar veya sivil savunma raporlarıyla doğrulandığı 43 kesin vaka tespit ettiklerini söyledi.
Guitart, ateşkes sonrasında Gazze'de ortaya çıkan tabloyu, daha önce belgeledikleri yıkımdan farklı yeni bir yıkım biçimi olarak nitelendirdi.
ULUSLARARASI HUKUK UYARISI
Oxford Üniversitesi'nden uluslararası hukuk uzmanı Prof. Dr. Janina Dill, enkaz kaldırma işlemlerinin uluslararası hukuka uygun olabilmesi için savaşta ölenlerin cenazelerinin çıkarılması, kimliklerinin belirlenmesi ve defnedilmesi gerektiğini belirtti.
Dill ayrıca olası savaş suçlarının soruşturulmasında kullanılabilecek delillerin korunmasının da zorunlu olduğunu ifade etti.
İSRAİL ORDUSU SUÇLAMALARI REDDETTİ
İsrail ordusu, Gazze'de delillerin karartıldığı ve cenazelerin enkazdan çıkarılmadığı yönündeki suçlamaları reddetti.
Ancak İsrail ordusu, 10 Ekim 2025'teki ateşkesten bu yana enkaz altından çıkarılan cenazelerden kaçının ailelerine teslim edildiği sorusuna yanıt vermedi.
BM'DEN ENKAZLAR İÇİN UYARI
BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, Gazze'deki enkaz kaldırma çalışmalarının insan kalıntılarının bulunmasını ve olası uluslararası suçlara ilişkin delillerin korunmasını engellememesi gerektiğini belirtti.
Uluslararası Adalet Divanı da 2024'te Gazze'de Soykırım Sözleşmesi'nin ihlaline ilişkin delillerin korunması yönünde İsrail'e ihtiyati tedbir kararı vermişti.
