İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığına ilişkin varılan mutabakatın ayrıntılarını açıkladı. Garibabadi, boğazda geçici olarak 7 mil genişliğinde ortak bir geçiş koridoru oluşturulduğunu ve güney koridorunun kapatıldığını bildirdi.
İran ve Umman, 25 Ağustos’ta Hürmüz Boğazı boyunca ortak geçici seyir koridoru oluşturulmasını ve güvenli seyrüseferin yeniden sağlanmasını içeren aşamalı bir çerçeve üzerinde görüşüldüğünü açıklamıştı. Tarafların kalıcı koridor ve trafik yönetimi konusunda teknik müzakerelere devam edeceği belirtilmişti.
GEÇİŞ KORİDORU 7 MİL GENİŞLİĞİNDE OLACAK
Garibabadi, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, Umman ile varılan mutabakat kapsamında yeni deniz taşımacılığı güzergahının geçici olarak 7 mil genişliğinde belirlendiğini söyledi.
İranlı yetkili, söz konusu güzergahın geçici olduğunu ve kalıcı rota için Umman ile görüşmelerin devam edeceğini belirtti. Daha önceki açıklamalarda da yeni rotanın 2 ila 4 ay veya daha uzun süre uygulanabilecek geçici bir düzenleme olduğu ifade edilmişti.
GÜNEY KORİDORU KAPATILDI
Garibabadi, mutabakatın bir diğer önemli sonucunun Hürmüz Boğazı’ndaki güney güzergahının kapatılması olduğunu açıkladı.
Umman’ın güney koridorunun tamamen kapatılmasını kabul ettiğini savunan Garibabadi, İran silahlı kuvvetlerinin de bu güzergah üzerinden geçişe izin vermediğini belirtti.
İRAN: HÜRMÜZ BOĞAZI HALA TAM OLARAK AÇILMADI
İranlı yetkili, geçici koridor oluşturulmasının Hürmüz Boğazı’nın tamamen açıldığı anlamına gelmediğini vurguladı.
Garibabadi, İran’ın boğaz üzerinde kontrolünü sürdürdüğünü savunarak gemilerin serbest şekilde geçiş yaptığı yönündeki iddiaları reddetti. İran yönetimi daha önce de Umman ile varılan güzergah mutabakatının boğazın tamamen açılması anlamına gelmediğini belirtmişti.
BOĞAZIN TAM AÇILMASI İÇİN ABD’YE ŞART
Garibabadi, Hürmüz Boğazı’nın tamamen yeniden açılabilmesi için ABD’nin daha önce verdiği taahhütleri yerine getirmesi gerektiğini söyledi.
İranlı yetkili, boğazın yeniden açılmasını savaşın tüm cephelerde sona erdirilmesi, ablukanın kaldırılması ve Yemen’deki durumun çözüme kavuşturulması gibi şartlara bağladı.
İran yönetimi ağustos ayı başından bu yana Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılmasının ABD’nin tutumuyla bağlantılı olduğunu savunuyor.
ABD’NİN MAYIN TARAMA GEMİLERİNE SERT UYARI
Garibabadi, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki mayınları temizlemek için bölgeye gemi gönderme ihtimaline de tepki gösterdi.
İranlı yetkili, ABD mayın tarama gemilerinin bölgeye girmesi halinde bunların İran açısından “hedef” olarak değerlendirileceğini söyledi.
Garibabadi ayrıca mayınların konumunu İran dışında kimsenin bilmediğini savundu ve Washington’ın mayın temizleme açıklamalarının piyasalardaki endişeyi azaltmaya yönelik olduğunu öne sürdü.
İRAN VE UMMAN UZUN SÜREDİR GÖRÜŞÜYORDU
Tahran ve Maskat yönetimleri Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi geçişlerinin yeniden güvenli hale getirilmesi amacıyla haftalardır görüşmeler yürütüyordu.
5 Ağustos’ta tarafların ticari gemilerin güvenli geçişini sağlayacak güzergahın coğrafi koordinatları üzerinde uzlaştığı açıklanmış, teknik, hukuki, güvenlik ve çevresel ayrıntıların görüşülmeye devam edeceği bildirilmişti.
KALICI GÜZERGAH İÇİN MÜZAKERELER SÜRECEK
İran ve Umman’ın son çerçevesine göre geçici koridorun ardından kalıcı bir deniz ulaşım güzergahı oluşturulması hedefleniyor.
Taraflar ayrıca bilgi paylaşımı, trafik yönetimi, seyrüsefer güvenliği ve Hürmüz Boğazı’nın gelecekteki yönetimine ilişkin mekanizmalar üzerinde görüşmeye devam edecek.
