ABD ile yaşanan gerilim ve ardından gelen ateşkes sürecinin ardından İran, dış politikasında Çin ile ilişkilerini daha güçlü bir noktaya taşımaya yöneldi.
Tahran yönetiminin, Pekin ile stratejik işbirliğini geliştirmek amacıyla İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ı Çin ilişkileri konusunda özel temsilci olarak görevlendirdiği belirtildi.
İran’ın bu adımla enerji, yaptırımlar, teknoloji, altyapı ve güvenlik alanlarında Çin ile koordinasyonu artırmayı hedeflediği değerlendiriliyor.
KALİBAF İRAN’IN ÇİN POLİTİKASINDA ÖNE ÇIKIYOR
İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın Çin hattında görevlendirilmesi, Tahran’ın Pekin politikasına verdiği önemin göstergesi olarak yorumlanıyor.
Eski Devrim Muhafızları komutanı olan Kalibaf, İran siyasetinde güvenlik ve devlet kurumlarıyla güçlü bağlantıları bulunan isimlerden biri olarak biliniyor.
Kalibaf’ın hem ABD ile yürütülen süreçlerde hem de Çin ile ilişkilerin geliştirilmesinde aktif rol üstlenmesi dikkat çekiyor.
İran’ın Çin politikasını daha merkezi bir yapıyla yürütmek istediği, diplomasi, enerji, yaptırımların aşılması ve teknoloji alanlarının aynı strateji altında birleştirilmesinin amaçlandığı ifade ediliyor.
PETROL VE YAPTIRIMLARDA ÇİN FAKTÖRÜ
İran’ın Çin’e yönelmesinin temel nedenleri arasında ekonomik yaptırımlar ve enerji piyasaları bulunuyor.
Pekin, ABD yaptırımları altındaki İran için en önemli petrol müşterilerinden biri konumunda bulunurken, Tahran yönetimi Çin’i ekonomik açıdan önemli bir çıkış noktası olarak görüyor.
İki ülke arasında önümüzdeki dönemde enerji, altyapı yatırımları, finansal mekanizmalar ve teknoloji alanlarında daha yoğun işbirliği yapılabileceği belirtiliyor.
Ancak Çin’in İran ile ilişkilerinin sınırsız bir ittifaka dönüşmesi beklenmiyor. Uzman değerlendirmelerine göre Pekin, enerji güvenliği, ticaret yollarının korunması ve bölgesel dengeler nedeniyle Tahran ile ilişkilerini kendi çıkarları doğrultusunda sürdürüyor.
KALİBAF’IN ASKERİ VE SİYASİ GEÇMİŞİ
1961 doğumlu Muhammed Bakır Kalibaf, İran-Irak Savaşı döneminde Devrim Muhafızları saflarında yükseldi.
1997-2000 yılları arasında İran Devrim Muhafızları Hava Kuvvetleri Komutanlığı görevini yürüten Kalibaf, daha sonra İran polis teşkilatının başına geçti.
2005-2017 yılları arasında Tahran Belediye Başkanı olarak görev yapan Kalibaf, 2020’den bu yana İran Meclis Başkanlığı görevini sürdürüyor.
Kalibaf’ın yeni göreviyle birlikte İran’ın Çin ile ilişkilerinde daha etkin bir rol üstlenmesi bekleniyor.
