İsrail'de Başbakan Binyamin Netanyahu'nun siyasi geleceği açısından kritik önem taşıyan genel seçimlerde oy verme işlemi başladı. Dört yıllık hükümet döneminin ardından sandık başına giden seçmenler, 120 sandalyeli Meclis'in yeni üyelerini belirliyor. Netanyahu'nun karşısında eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un öne çıktığı seçimlerde, gözler iktidarın geleceğine çevrildi. Seçim sonuçları ve ardından başlayacak koalisyon görüşmeleri, Netanyahu'nun başbakanlık görevine devam edip etmeyeceğini belirleyecek.
NETANYAHU İÇİN YOLUN SONU MU?
İsrail'de 1988'den bu yana ilk kez genel seçimler planlanan tarihinde gerçekleştiriliyor. Netanyahu liderliğindeki hükümetin dört yıllık döneminin ardından düzenlenen seçim, ülkenin siyasi yönetiminin geleceği açısından önem taşıyor.
Netanyahu'nun başbakanlık görevini sürdürebilmesi için seçim sonrasında Meclis'te yeterli desteği sağlaması gerekiyor. Partisinin elde edeceği sandalye sayısının yanı sıra diğer siyasi partilerin koalisyon konusundaki tutumu da belirleyici olacak.
Muhalefetin hükümet kurabilecek çoğunluğu sağlaması durumunda Netanyahu'nun başbakanlık dönemi sona erebilecek. Ancak mevcut siyasi tablonun nasıl şekilleneceği, sandık sonuçlarının açıklanmasıyla netleşecek.
NETANYAHU'NUN KARŞISINDA GADİ EISENKOT VAR
Seçimlerde Netanyahu'nun karşısında öne çıkan isimlerden biri, İsrail ordusunun eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot oldu. İsrail basını, Netanyahu ile Eisenkot arasındaki siyasi mücadelenin seçim sürecinde önemli yer tuttuğunu aktarıyor.
Seçim öncesindeki kamuoyu araştırmaları, 11 ila 12 parti ve listenin yüzde 3,25'lik seçim barajını aşabileceğini gösteriyor. Bu tablo, seçimlerin ardından hükümet kurulmasında birden fazla partinin desteğine ihtiyaç duyulabileceğine işaret ediyor.
GAZZE VE İRAN SAVAŞININ GÖLGESİNDE SEÇİM
Netanyahu hükümetinin dört yıllık görev süresi, bölgede yaşanan askeri çatışmaların ardından sona eriyor. İsrail ordusunun Gazze Şeridi'nde büyük yıkıma neden olan saldırıları, Lübnan'ın güneyindeki işgali ve ABD ile birlikte İran'a karşı başlattığı savaşın ardından ülkede ilk kez genel seçim düzenleniyor.
Bu süreçte Netanyahu yönetiminin aldığı kararlar ve izlediği politikalar, seçimlerin siyasi arka planını oluşturuyor. Yeni Meclis'in belirlenmesiyle birlikte Netanyahu'nun iktidarını sürdürebilmesi için gerekli siyasi desteğe ulaşıp ulaşamayacağı da ortaya çıkacak.
NETANYAHU İKTİDARI NASIL KAYBEDEBİLİR?
İsrail'de Meclis 120 milletvekilinden oluşuyor. Hükümet kurulabilmesi için en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. Bu nedenle seçimlerde en fazla sandalyeyi elde eden partinin lideri olmak, tek başına başbakanlık görevini garanti etmiyor.
Netanyahu'nun liderliğindeki siyasi bloğun yeterli çoğunluğu sağlayamaması ve diğer partilerin alternatif bir hükümet üzerinde anlaşması durumunda ülkede yönetim değişikliği yaşanabilir. Buna karşılık Netanyahu'nun yeterli koalisyon desteğini elde etmesi, başbakanlık görevini sürdürmesinin önünü açabilir.
7,3 MİLYON SEÇMEN SANDIK BAŞINDA
İsrail'de yaklaşık 7,3 milyon seçmen, 12 bin 18 seçim merkezinde kurulan 18 bin sandıkta oy kullanıyor. Yerel saatle 07.00'de (TSİ 08.00) başlayan oy verme işlemi, saat 22.00'ye (TSİ 23.00) kadar devam edecek.
Seçimlerde 30'dan fazla parti ve liste, 120 sandalyeli Meclis'e girebilmek için yarışıyor. Partilerin milletvekili çıkarabilmesi için yüzde 3,25'lik seçim barajını aşması gerekiyor.
MİLYONLARCA FİLİSTİNLİ OY KULLANAMIYOR
İsrail vatandaşlığı bulunan yaklaşık 1,2 milyon Filistinli, genel seçimlerde oy kullanma hakkına sahip. İşgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te yaşayan 750 binden fazla İsrailli yerleşimci de seçimlere katılabiliyor.
Buna karşılık Doğu Kudüs, Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nde yaşayan yaklaşık 6 milyon Filistinli, İsrail vatandaşı olmadıkları için oy kullanamıyor.
NETANYAHU'NUN GELECEĞİ NE ZAMAN NETLEŞECEK?
İsrail'de sandıklar yerel saatle 22.00'de kapanacak. Oy verme işleminin ardından çıkış anketlerinin açıklanması bekleniyor. Kesin sonuçların, itiraz süreçlerinin tamamlanmasının ardından en fazla sekiz gün içerisinde duyurulması gerekiyor.
Ancak Netanyahu'nun başbakanlık görevine devam edip etmeyeceği, yalnızca oy sayımının tamamlanmasıyla kesinleşmeyebilir. Partilerin hükümet kurmak için yürüteceği görüşmeler de bu süreçte belirleyici olacak. 2022 yılındaki son genel seçimlerde katılım oranı yüzde 70,63 olarak kaydedilmişti.
