İsrail merkezli Jerusalem Post gazetesi, son 10 günde Sırbistan, Brezilya, İsrail ve ABD'de gerçekleştirilen seçimlerin İsrail açısından önemli siyasi ve diplomatik sonuçlar doğurduğunu yazdı. Gazetenin analizinde, seçim sonuçlarının ülkenin uluslararası ittifaklarını tehdit ettiği ve siyasi geleceğine ilişkin belirsizlikleri artırdığı savunuldu. Özellikle Sırbistan ile askeri işbirliği, Brezilya'nın Gazze politikası, İsrail'deki koalisyon çıkmazı ve Washington yönetiminin mali yardımlara ilişkin tutumu öne çıkarıldı.
SIRBİSTAN VE BREZİLYA'DAKİ SEÇİMLER İSRAİL'İ NASIL ETKİLEDİ?
Jerusalem Post'un "İsrail iki haftadan kısa bir sürede 4 seçimi nasıl kaybetti?" başlıklı analizinde, siyasi kayıpların 25 Ekim'de Sırbistan'da başladığı belirtildi. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic liderliğindeki ittifak, yolsuzluk karşıtı protestolardan doğan ve öğrencilerin desteklediği liste karşısında erken genel seçimleri kaybetti. Başbakan adayı olabilmek için cumhurbaşkanlığından ayrılan Vucic, yenilgiyi kabul etti.
Gazete, seçim sonucunun İsrail ile Sırbistan arasındaki askeri ilişkileri etkileyebileceğine işaret etti. Daha önce İsrail'e mühimmat sağlayan Sırbistan, Ağustos 2025'te İsrail yapımı İHA, uzun menzilli füze ve elektronik harp sistemlerinin alımı için 1,6 milyar dolarlık anlaşma imzalamıştı.
Seçimi kazanan listenin çatışma bölgelerine silah ihracatını durdurma vaadinde bulunduğu aktarıldı. Listenin açıklamasında, "İsrail'in Gazze Şeridi'nde Filistin halkını sistematik bir şekilde yok etme girişimine ortak olmayacağız." ifadeleri kullanıldı.
Brezilya'da ise Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva'nın Flavio Bolsonaro karşısındaki seçim zaferinin İsrail'in beklentilerini karşılamadığı değerlendirildi. Lula'nın daha önce İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarını Nazi Soykırımı'na benzettiği, Tel Aviv büyükelçisini geri çağırdığı ve Güney Afrika'nın Uluslararası Adalet Divanında İsrail aleyhine açtığı davayı desteklediği hatırlatıldı.
Brezilya basınındaki haberlerde, seçimi kaybeden Flavio Bolsonaro'nun ABD'ye gittiği belirtildi. CNN Brazil ise güvenlik kamerası görüntülerine dayandırdığı haberinde Bolsonaro'nun eşi, iki kızı ve Mossad'ın eski bir ajanıyla birlikte Tancredo Neves Uluslararası Köprüsü üzerinden Arjantin'e geçtiğini aktardı.
İSRAİL'DE SEÇİM SONRASI HÜKÜMET ÇIKMAZI
Jerusalem Post, 27 Ekim'de İsrail'de yapılan seçimlerin de siyasi belirsizliği artırdığını yazdı. Likud Partisi seçimleri ilk sırada bitirirken Netanyahu blokunun dışında kalan partiler, Arap partileriyle birlikte mecliste çoğunluğu sağladı. Ancak hiçbir siyasi taraf tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaşamadı.
Analizde, İsrail'in dış politika ve iç siyasette karşı karşıya olduğu sorunlar nedeniyle istikrarlı bir yönetime ihtiyaç duyduğu, buna karşın koalisyon görüşmelerinin aylarca sürebileceği belirtildi.
Çarşamba akşamı siyasi bloklar, hükümeti kuracak adayın belirlenmesi amacıyla Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ile görüşmelere başladı. Yediot Ahronot gazetesine göre görüşmelerin tamamlanmasının ardından Herzog, hükümeti kurma ihtimali en yüksek milletvekilini görevlendirecek.
İsrail'in Temel Hükümet Kanunu'na göre görevlendirilen adaya 28 gün süre tanınıyor. Cumhurbaşkanı bu süreyi 14 gün uzatabiliyor. İlk adayın hükümet kuramaması halinde yetki başka bir milletvekiline devredilebiliyor.
Kanal 12'nin aktardığına göre Cumhurbaşkanı, başarısızlık durumunda üç gün içinde partilerle yeniden görüşerek başka bir adaya 28 günlük yetki verebiliyor. Yetkinin doğrudan meclise devredilmesi halinde ise 61 milletvekilinin desteğini alan adaya 14 gün tanınıyor. Hükümet kurulamazsa 26. dönem meclisi feshedilerek yeniden seçime gidiliyor.
ABD'DE SEÇİM SONUÇLARI VE İSRAİL'E MALİ YARDIM TARTIŞMASI
ABD'deki seçimlerde Demokratların Temsilciler Meclisi ve Senatoda çoğunluğu elde etmesi, Jerusalem Post'un analizinde İsrail açısından bir başka olumsuz gelişme olarak değerlendirildi. Senatör seçilen Abdurrahman Al-Sayed gibi İsrail politikalarına karşı çıkan isimlerin güç kazandığı belirtildi.
Gazete, İsrail'e yönelik eleştirilerin yalnızca Demokratlarla sınırlı olmadığını, Cumhuriyetçi Parti içinde de benzer görüşlerin dile getirildiğini aktardı.
Başkan Yardımcısı JD Vance'in, seçmen desteğinin yeniden kazanılması için İran ile savaşın sona erdirilmesi, hayat pahalılığı ve enflasyona odaklanılması, "Önce Amerika" politikasının benimsenmesi ve İsrail ile ilişkilerin gözden geçirilmesi gerektiğini söylediği belirtildi.
Vance'in açıklamalarından bir gün önce ABD Başkanı Donald Trump'ın Fox News'e verdiği demeç de analizde yer aldı. Trump, Netanyahu ile aylar önce vardıkları anlaşma doğrultusunda ABD'nin İsrail'e sağladığı yıllık yaklaşık 4 milyar dolarlık mali yardımı 2026 sonuna kadar durduracağını duyurdu.
Jerusalem Post, İsrail'de yeni hükümet henüz kurulmamışken ABD Kongresindeki siyasi dengelerin değişmesinin iki ülke arasındaki ilişkileri daha da zorlaştırabileceği değerlendirmesinde bulundu. Gazete, Washington'ın İsrail'deki siyasi tablo netleşmeden önce Tel Aviv ile ilişkilerini yeniden ele alabileceğine işaret etti.
