Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Kızıldeniz'de askeri varlığın artırılmasına karşı olduklarını açıkladı. Rusya-Afrika Zirvesi'nde konuşan Sisi, denize kıyısı bulunmayan ülkelerin Kızıldeniz kıyılarında askeri güç konuşlandırmasına karşı çıktı. Sisi ayrıca Sudan'daki savaşın sona erdirilmesi ve Nil Nehri sularının uluslararası hukuk çerçevesinde yönetilmesi çağrısında bulundu.
SİSİ'DEN KIZILDENİZ'İN ASKERİLEŞTİRİLMESİNE İTİRAZ
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Rusya'nın başkenti Moskova'da gerçekleştirilen üçüncü Rusya-Afrika Zirvesi'nin genel oturumunda bölgesel güvenlik ve iş birliği konularını değerlendirdi.
Mısır Cumhurbaşkanlığının açıklamasına göre Sisi, Afrika'da istikrarın sağlanmasının kıta halklarının beklentilerinin karşılanması açısından temel öneme sahip olduğunu belirtti.
Afrika Boynuzu'nda artan gerilimden endişe duyduklarını ifade eden Sisi, bölge ülkelerinin egemenliğini tehdit eden girişimlere ve iç işlerine müdahalelere karşı olduklarını söyledi.
Sisi, bölgedeki istikrarsızlıktan yararlanılarak Kızıldeniz'in askerileştirilmesine ve denize kıyısı olmayan ülkelerin kıyı bölgelerinde askeri varlık oluşturmasına izin verilmemesi gerektiğini savundu.
ETİYOPYA İLE KIZILDENİZ ANLAŞMAZLIĞI
Sisi, konuşmasında herhangi bir ülkeyi doğrudan hedef göstermedi.
Ancak Mısır ile Etiyopya arasında, denize erişim ve bölgesel güvenlik konularında anlaşmazlıklar bulunuyor.
Eritre'nin 1993 yılında bağımsızlığını kazanmasıyla denize kıyısı kalmayan Etiyopya'nın Kızıldeniz'e erişim girişimleri, yaklaşık bir yıldır Mısır'ın itirazlarıyla karşılaşıyor.
Eritre'nin de aralarında bulunduğu bazı bölge ülkeleri, bu konuda Kahire yönetiminin yaklaşımını destekliyor.
Mısır ve Etiyopya arasındaki bir diğer anlaşmazlık ise Nil Nehri'nin sularının paylaşımı konusunda yaşanıyor.
SUDAN'DAKİ SAVAŞIN SONA ERDİRİLMESİNİ İSTEDİ
Sisi, zirvedeki konuşmasında Sudan'da devam eden çatışmalara da değindi.
Mısır'ın Sudan'ın birliğini, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü zayıflatabilecek girişimlere karşı olduğunu vurgulayan Sisi, ülkenin ulusal kurumlarının korunması gerektiğini belirtti.
Sudan'daki çatışmaların sonlandırılması için siyasi çözüm çağrısında bulunan Sisi, "Savaşı sona erdirmek için çabaların birleştirilmesi ve tamamen Sudanlıların öncülüğünde yürütülecek bir diyaloğa zemin hazırlayan siyasi sürecin desteklenmesi" gerektiğini ifade etti.
Sudan'da Nisan 2023'ten bu yana ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasında devam eden çatışmalarda on binlerce kişi yaşamını yitirdi. Yaklaşık 13 milyon kişi ise yaşadıkları yerleri terk etmek zorunda kaldı.
SUDAN İLE ETİYOPYA ARASINDAKİ SUÇLAMALAR
Sudan hükümeti, Etiyopya'yı Hızlı Destek Kuvvetlerine destek sağlamakla suçluyor.
Hartum yönetimi ayrıca Sudan'a yönelik saldırılarda kullanılan insansız hava araçlarının Etiyopya topraklarından havalanmasına izin verildiğini öne sürüyor.
Etiyopya ise söz konusu iddiaları kabul etmiyor. Addis Ababa yönetimi, Sudan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı duyduğunu belirtiyor.
NİL NEHRİ İÇİN ULUSLARARASI HUKUK VURGUSU
Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, zirvede su kaynaklarının paylaşımına ilişkin değerlendirmelerde de bulundu.
Ülkesinin ciddi su kıtlığı yaşadığını ve su ihtiyacını büyük ölçüde Nil Nehri'nden karşıladığını hatırlatan Sisi, sınır aşan suların yönetiminde uluslararası hukuk kurallarına uyulmasının önemine işaret etti.
Bu kapsamda "zarar vermeme, önceden bildirimde bulunma, istişare ve uzlaşma" ilkelerinin esas alınması gerektiğini söyledi.
Sisi, ortak su kaynaklarının ülkeler arasında anlaşmazlık oluşturmak yerine iş birliğini güçlendirmesi gerektiğini belirtti.
Mısır'ın Nil Havzası ülkeleriyle ilişkilerinde bu yaklaşımı benimsediğini ifade etti.
HEDASİ BARAJI ANLAŞMAZLIĞI SÜRÜYOR
Mısır ile Etiyopya arasındaki Nil Nehri anlaşmazlığının merkezinde Hedasi Barajı bulunuyor.
Kahire yönetimi, Etiyopya'nın Nil üzerinde inşa ettiği barajın doldurulması ve işletilmesi konusunda hukuken bağlayıcı bir anlaşma yapılmasını istiyor.
Nil Nehri'nden yıllık 55,5 milyar metreküp su payının azalmasından endişe eden Mısır'ın bu talebi, Etiyopya tarafından kabul edilmiyor.
İki ülke arasındaki görüşmelerin 2024 yılında askıya alınmasının ardından su paylaşımı konusundaki anlaşmazlık çözüme kavuşmadı.
