Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu'nda dünya düzenine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Mevcut uluslararası sistemin çöktüğünü savunan Vucic, iki temel güç merkezi ile güçlü bölgesel aktörlerin etrafında şekillenen yeni bir düzenin ortaya çıktığını söyledi.
“ÇATIŞMA RİSKİ DAHA YÜKSEK SEVİYEYE ÇIKTI”
New York'taki BM Genel Kurulu'nda konuşan Vucic, dünyada önemli siyasi, ekonomik, askeri ve teknolojik kapasiteye sahip bölgesel aktörlerin sayısının arttığını belirtti.
Bu aktörlerin kendi çevrelerini şekillendirmeye ve küresel gelişmeleri kendi koşulları doğrultusunda etkilemeye çalıştığını söyleyen Vucic, güç dağılımının giderek daha karmaşık hale geldiğini savundu.
Vucic, “Gücün daha karmaşık ve daha az öngörülebilir biçimde dağıldığı, olası çatışma riskinin son birkaç on yılda olduğundan daha yüksek seviyeye çıktığı bir döneme giriyoruz.” dedi.
Sırbistan Cumhurbaşkanı, risklerin yalnızca devletler arasındaki silahlı çatışmalardan ibaret olmadığını belirtti. Ekonomik baskı, teknolojik kısıtlamalar, kaynak ve pazar rekabeti, siber saldırılar ve dezenformasyonu da karşı karşıya gelme biçimleri arasında sıraladı.
“BİLDİĞİMİZ ULUSLARARASI SİSTEM ÇÖKTÜ”
BM Güvenlik Konseyinin müdahil olması gereken krizlerde çoğu zaman tıkandığını söyleyen Vucic, BM sisteminin farklı bölümlerinin de mali baskı ve bürokratikleşme gibi sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirtti.
Tüm bu sorunlara rağmen BM'ye her zamankinden daha fazla ihtiyaç bulunduğunu savunan Vucic, dünya düzenindeki değişimi şu sözlerle değerlendirdi:
“Bildiğimiz uluslararası sistem çöktü, artık mevcut değil.”
Vucic, dünyada iki temel güç merkezi ile güçlü bölgesel aktörlerin çevresinde şekillenen yeni bir düzenin ortaya çıktığını ifade etti.
Devletlerin son 80 yılda aynı çıkarları paylaştıkları için değil, anlaşmazlıkları silah kullanarak çözmenin maliyetini gördükleri için BM çatısı altında bir araya geldiğini belirten Vucic, çok taraflılığın da bu anlayıştan doğduğunu söyledi.
KOSOVA VE AB MESAJI
Ukrayna'daki savaş nedeniyle uluslararası kamu hukuku ilkelerine uyulması yönünde yapılan çağrılara değinen Vucic, bazı ülkeleri “çifte standart” uygulamakla suçladı.
Kosova'nın bağımsızlığını tanıyan ülkelere yönelik eleştirilerde bulunan Vucic, bazı ülkelerin geçmişte BM Şartı'nı ihlal ettiğini savundu.
Sırbistan'ın Avrupa Birliği'ne tam üyeliğinin stratejik öncelikler arasında kalmaya devam ettiğini de belirten Vucic, bazı AB üyeleri ve aday ülkelerde uzun süredir devam eden “genişleme yorgunluğunun” görmezden gelinemeyeceğini söyledi.
Vucic, Sırbistan'ın komşularıyla barışı koruma, barışı koruma misyonlarına katılma, ihtiyaç duyan ülkelere yardım etme ve farklı görüşte olduğu taraflarla diyaloğu sürdürme yoluyla çok taraflılığa katkı sağlamaya çalıştığını ifade etti.
