Sırbistan'da Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić'in partisinin 12 yıllık iktidarını kaybetmesinin ardından medya kuruluşlarında dikkat çeken gelişmeler yaşandı. Öğrenci Listesi'nin seçim zaferinin ardından devlet televizyonu Radio Television Vojvodina (RTV), yıllarca olayları tek taraflı aktardığını kabul ederek izleyicilerinden özür diledi. Televizyon kanalında üst düzey istifa yaşanırken diğer yayın kuruluşlarına yönelik protestolar da gündeme geldi.
Ülkede yaklaşık iki yıldır devam eden öğrenci öncülüğündeki protestoların ardından yapılan seçimlerde, Öğrenci Listesi'nin yüzde 52,8 oy aldığı bildirildi. Seçim sonuçlarının ardından medya kuruluşlarının geçmiş yayın politikaları yeniden tartışmaya açıldı.
DEVLET TELEVİZYONUNDAN CANLI YAYINDA ÖZÜR
Sırbistan'ın kuzeyindeki Voyvodina bölgesinde yayın yapan RTV'nin haber sunucusu Goran Eror, canlı yayında izleyicilere seslendi.
Kanalın geçmişteki yayın anlayışına ilişkin özeleştiride bulunan Eror, gazetecilik sorumluluklarını yerine getirmediklerini söyledi.
Eror, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Yıllarca görevimizi yerine getiremedik. Sessiz kaldık, görmezden geldik, olayları tek taraflı aktardık ve sorulması gereken soruları sormadık. Bunun için izleyicilerimizden özür diliyoruz"
RTV, önceki dönemde iktidar yanlısı yayın politikası izlediği gerekçesiyle eleştiriliyordu.
RTV'DE İLK ÜST DÜZEY İSTİFA GELDİ
Seçim sonuçlarının ardından RTV yönetiminde de değişiklik yaşandı.
Kanalın Genel Yayın Yönetmeni Vekili Nenad Čačić görevinden ayrıldı.
RTV yönetimi ayrıca seçim gecesi ekranlara taşımadığı görüntüleri ertesi gün ana haber bülteninde yayımladı.
Öğrenci Listesi'nin seçim zaferini kutlamak için sokaklara çıkan binlerce kişinin görüntüleri, haber bülteninin açılışında gösterildi.
TELEVİZYON KANALINDA PROTESTO
Seçimlerin ardından iktidara yakın yayın yaptığı gerekçesiyle eleştirilen diğer medya kuruluşları da protestoların hedefi oldu.
Pazartesi akşamı yaklaşık 30 gösterici, Informer TV'nin haber merkezine girdi.
Canlı yayın sırasında içeri giren protestocular, kanalın sahibi ve Genel Yayın Yönetmeni Dragan Vučićević'in çevresinde toplandı.
Göstericiler, "Özgür Sırbistan'da işler böyle yürür" ve "Vučić şimdi nerede?" sloganları attı.
Bazı protestocular ise Vučićević'in tutuklanmasını istedi.
ÖĞRENCİLERDEN RTS YÖNETİMİNE İSTİFA ÇAĞRISI
Sırbistan'daki öğrenci hareketi, kamu yayıncısı Sırbistan Radyo Televizyonunun (RTS) yöneticilerini de eleştirdi.
Öğrenciler, Vučić döneminde düzenlenen protestoların yeterince haberleştirilmediğini ve iktidarın açıklamalarının sorgulanmadan yayımlandığını savundu.
Salı günü yayımlanan açık mektupta şu ifadelere yer verildi:
"RTS Genel Müdürü'nün, yardımcısının, haber yayınlarından sorumlu genel yayın yönetmenlerinin ve tüm haber editörlerinin istifasını talep ediyoruz"
Öğrenci hareketi ayrıca farklı görüşlere sahip vatandaşlara yönelik hakaret içerikli ifadelerin eleştirel değerlendirme yapılmadan yayımlanmasına tepki gösterdi.
SEÇİM GECESİKİ YAYINLAR TARTIŞMA YARATTI
RTS'nin seçim gecesindeki yayın politikası da eleştirildi.
Vučić'in seçim yenilgisini kabul etmesinin ardından kanalın başkent Belgrad'daki gelişmeleri aktarmayı durdurduğu belirtildi.
Buna karşın binlerce kişi, sabahın ilk saatlerine kadar sokaklarda seçim sonucunu kutlamayı sürdürdü.
Seçimlerin ardından devlet medyasının yayın politikası ve yöneticilerin görevlerine devam edip etmeyeceği ülkedeki tartışmaların başlıkları arasında yer aldı.
İKİ YIL ÖNCEKİ FACİA PROTESTOLARI BAŞLATTI
Sırbistan'da siyasi değişime uzanan protesto süreci, Kasım 2024'te Novi Sad kentindeki tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesiyle başladı.
Faciada 16 kişi hayatını kaybetti.
Olayın ardından kamu ihalelerinde usulsüzlük, yolsuzluk ve denetim eksikliği iddialarına karşı gösteriler düzenlendi.
Üniversite öğrencilerinin öncülüğünde başlayan protestolar, zamanla farklı kesimlerin katılımıyla ülke geneline yayıldı.
Yaklaşık iki yıl devam eden eylemlerin ardından yapılan genel seçimler, ülkede iktidar değişikliğiyle sonuçlandı.
ÖĞRENCİ LİSTESİ YÜZDE 52,8 OY ALDI
Oyların neredeyse tamamının sayıldığı seçimlerde Öğrenci Listesi'nin yüzde 52,8 oy aldığı bildirildi.
Hareketin 250 sandalyeli parlamentoda yaklaşık 140 milletvekilliği kazanması bekleniyor.
Bu dağılımın kesinleşmesi halinde Öğrenci Listesi, başka partilerin desteğine ihtiyaç duymadan hükümet kurabilecek çoğunluğa sahip olacak.
Belirli bir siyasi lider etrafında örgütlenmeyen hareketin, hafta içinde başbakan adayını açıklaması ve hükümet kurma sürecini başlatması bekleniyor.
Yeni yönetimin gündeminde yolsuzlukla mücadele, kamu kurumlarının bağımsızlığının güçlendirilmesi ve medya üzerindeki siyasi baskıların sona erdirilmesi bulunuyor.
MACARİSTAN'DA DA BENZER BİR ÖZÜR YAYIMLANMIŞTI
Sırbistan'daki gelişmeler, Macaristan'da yaşanan benzer bir medya tartışmasını yeniden gündeme getirdi.
Macaristan'da Viktor Orbán'ın Fidesz partisinin nisan ayındaki seçimleri kaybetmesinden üç ay sonra ana devlet televizyonu, ekranı karartarak izleyicilerinden özür dilemişti.
Siyah ekran üzerinde şu mesaj yayımlanmıştı:
"Kamu medyası yalan söyleyemez. Yıllarca yalan söylediğimiz için özür diliyoruz"
SIRBİSTAN BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ ENDEKSİNDE 104'ÜNCÜ SIRADA
Sırbistan'da medya bağımsızlığına ilişkin tartışmalar, uluslararası basın özgürlüğü raporlarına da yansıdı.
Sınır Tanımayan Gazetecilerin (RSF) hazırladığı 2026 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde Sırbistan, 180 ülke arasında 104'üncü sırada yer aldı.
Ülke, endekste bugüne kadarki en düşük sıralamasına geriledi.
Seçim sonuçlarının ardından medya yöneticilerine yönelik istifa çağrıları ve yayın politikalarına ilişkin tartışmalar devam ediyor.
