Türkiye, Bulgaristan ve Romanya, Karadeniz'de ticari gemileri hedef alan saldırılara karşı ortak açıklama yayımladı. Sofya'da bir araya gelen üç ülkenin savunma bakanları, deniz güvenliğini tehdit eden eylemlere son verilmesi çağrısında bulundu. Toplantıda, Karadeniz'deki güvenlik risklerine karşı bilgi ve istihbarat paylaşımının artırılması konusunda mutabakata varıldı.
Bulgaristan'ın başkenti Sofya'da gerçekleştirilen Türkiye-Bulgaristan-Romanya Savunma Bakanları ve Genelkurmay Başkanları Toplantısı'nın ardından yayımlanan açıklamada, Karadeniz'in uluslararası ticaret ve enerji arzı açısından taşıdığı öneme dikkat çekildi.
ÜÇ ÜLKEDEN TİCARİ GEMİLERE YÖNELİK SALDIRILARA KINAMA
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Bulgaristan Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov ve Romanya Savunma Bakanı Ştefan-Radu Oprea, Karadeniz'de ticari gemilere düzenlenen saldırıları ortak açıklamayla kınadı.
Üç bakan, bölgede deniz trafiğinin güvenli şekilde sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.
Açıklamada, Karadeniz'in tahıl, gübre ve enerji taşımacılığında kritik bir güzergâh olduğu belirtildi.
Deniz ulaşımında yaşanabilecek kesintilerin yalnızca bölge ülkelerini değil, küresel ticareti de olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekildi.
KARADENİZ'DE YENİ SALDIRILARDAN KAÇINMA ÇAĞRISI
Üç ülkenin ortak açıklamasında, ticari gemilerin ve denizcilik altyapısının korunması gerektiği ifade edildi.
Açıklamada şu çağrı yapıldı:
"Tüm tarafları, Karadeniz'deki ticari gemileri, denizcilik altyapısını ve seyrüsefer serbestisini tehlikeye atabilecek her türlü başka eylemlerden kaçınmaya çağırıyoruz. Saldırılarda hayatını kaybeden masum denizcilerin kaybından derin üzüntü duyuyoruz. Vatandaşları ve gemileri bu saldırılardan etkilenen devletlerle tam dayanışma içinde olduğumuzu vurgularız. Karadeniz'in güvenliği, bölgesel istikrarın korunması ve emniyetli deniz faaliyetlerinin kolaylaştırılması amacıyla; tüm tarafların, Montrö Sözleşmesi ve geçerli uluslararası insancıl hukuk dahil olmak üzere uluslararası hukuka uyması gerektiğini hatırlatırız."
Bakanlar, saldırılarda yaşamını yitiren denizciler nedeniyle duydukları üzüntüyü dile getirirken saldırılardan etkilenen ülkelerle dayanışma mesajı verdi.
GIDA VE ENERJİ GÜVENLİĞİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
Ortak açıklamada, Karadeniz'de deniz ulaşımının kesintiye uğramasının küresel tedarik zincirlerine zarar verebileceği belirtildi.
Özellikle tahıl, gübre ve enerji sevkiyatında yaşanabilecek aksamaların uluslararası ölçekte sonuçlar doğurabileceği vurgulandı.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Seyrüsefer serbestisinin ve deniz güvenliğinin önemini teyit etmek isteriz. Deniz trafiğindeki aksamalar; küresel tedarik zincirlerini, gıda ve enerji güvenliğini, özellikle de Afrika, Orta Doğu ve Asya'daki kırılgan bölgeleri tehdit etmektedir."
Üç ülke, ticari gemilerin güvenliğinin sağlanmasını bölgesel istikrarın önemli unsurlarından biri olarak değerlendirdi.
MONTRÖ SÖZLEŞMESİ VE ULUSLARARASI HUKUK VURGUSU
Türkiye, Bulgaristan ve Romanya, Karadeniz'deki tüm tarafların uluslararası hukuk çerçevesinde hareket etmesi gerektiğini bildirdi.
Ortak açıklamada özellikle Montrö Sözleşmesi'ne ve uluslararası insancıl hukuka uyulması gerektiğinin altı çizildi.
Denizcilik faaliyetlerinin güvenli şekilde devam etmesi ve bölgesel istikrarın korunması için uluslararası yükümlülüklerin yerine getirilmesi istendi.
ÜÇ NATO MÜTTEFİKİ İŞBİRLİĞİNİ ARTIRACAK
Toplantıda Türkiye, Bulgaristan ve Romanya'nın NATO müttefikleri olarak Karadeniz'in güvenliğine katkı sağlamayı sürdüreceği belirtildi.
NATO'nun caydırıcılık ve savunma alanındaki desteğine yönelik memnuniyet dile getirildi.
Üç ülke, ihtiyaç duyulması halinde NATO ile koordinasyon içinde hareket edilmesi konusunda görüş birliğine vardı.
Bu kapsamda deniz güvenliğine yönelik ortak çalışmaların geliştirilmesi kararlaştırıldı.
İSTİHBARAT PAYLAŞIMI VE ERKEN UYARI KAPASİTESİ ARTIRILACAK
Görüşmelerde Karadeniz'deki güvenlik tehditlerinin daha etkin takip edilmesine yönelik tedbirler ele alındı.
Türkiye, Bulgaristan ve Romanya; bilgi ve istihbarat paylaşımının artırılması, denizdeki gelişmelerin daha yakından izlenmesi ve erken uyarı kapasitesinin güçlendirilmesi konusunda mutabakata vardı.
Bu doğrultuda gerekli görülen tedbirlerin NATO ile koordinasyon içinde uygulanabileceği belirtildi.
Üç ülke, silahlı kuvvetleri arasındaki işbirliği ve koordinasyonu geliştirmeye devam edeceklerini bildirdi.
SONRAKİ TOPLANTILAR ANKARA VE BÜKREŞ'TE YAPILACAK
Sofya'daki toplantıda, bölgesel güvenlik konusunda yürütülen istişarelerin sürdürülmesi kararlaştırıldı.
Ülkeler arasında bilgi alışverişinin artırılması ve ortak tedbirlerin belirlenmesine yönelik çalışmaların devam edeceği belirtildi.
Türkiye, Bulgaristan ve Romanya savunma bakanlarının bir sonraki istişarelerini Ankara ve Bükreş'te gerçekleştirmesi konusunda anlaşmaya varıldı.
