ABD Başkanı Donald Trump'ın, gelecek hafta New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında Körfez ülkelerinin liderleriyle bir araya gelmesi bekleniyor. Axios'un görüşmeye ilişkin doğrudan bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre, toplantının ana gündemini İran'la savaşın ardından bölgede izlenecek strateji oluşturacak. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Umman temsilcilerinin görüşmeye katılması bekleniyor.
ABD SAVAŞ SONRASI PLAN ÜZERİNDE ÇALIŞIYOR
Washington yönetimi, İran'la savaşın sona ermesinin ardından Orta Doğu'da izlenecek yeni politika üzerinde bir süredir çalışmalar yürütüyor. Eylül ayının başında ortaya çıkan bilgilere göre Trump yönetiminde hem üst düzey siyasi kadrolar hem de ilgili kurumlar savaş sonrası bölgesel strateji için farklı seçenekleri değerlendiriyor. Trump'ın da son haftalarda danışmanlarıyla bu konuda toplantılar yaptığı bildirildi.
Hazırlık aşamasındaki planın öne çıkan başlıkları arasında ABD'nin bölgedeki ortakları arasında İran'a karşı daha koordineli bir yapı oluşturulması, Gazze planının sonraki aşamasının ilerletilmesi, İsrail-Suriye güvenlik düzenlemeleri ile İsrail-Lübnan anlaşmasının uygulanması bulunuyor. İsrail ile Arap ülkeleri arasındaki normalleşmenin genişletilmesi ve Suudi Arabistan-İsrail ilişkilerinde ilerleme sağlanması da değerlendirilen seçenekler arasında. Plan henüz nihai hale getirilmiş değil.
KÖRFEZ ÜLKELERİYLE İRAN SONRASI DÜZEN MASADA
Gelecek hafta yapılması planlanan toplantıya Körfez İşbirliği Konseyi'nin altı üyesinin temsilcilerinin katılması bekleniyor. ABD Dışişleri Bakanlığının Suudi Arabistan, BAE, Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Umman'a görüşme için davet gönderdiği bildirildi.
Körfez ülkelerinin toplantıda öne çıkmasının başlıca nedenlerinden biri, İran'la yaşanan savaşın bölgedeki güvenlik ve enerji dengelerini doğrudan etkilemesi. Bu ülkelerin bir bölümü ABD askeri tesislerine ev sahipliği yaparken çatışmalar sırasında İran kaynaklı saldırıların ve petrol ile doğal gaz ihracatındaki kesintilerin sonuçlarıyla karşı karşıya kaldı. Bu nedenle Washington'ın savaş sonrası güvenlik mimarisinde Körfez ülkelerine nasıl bir rol verileceği toplantının öne çıkan başlıklarından biri olacak.
KAPSAMLI PLAN ARA SEÇİMLERDEN SONRA ŞEKİLLENEBİLİR
Trump yönetiminin üzerinde çalıştığı stratejinin yalnızca İran'la ilişkileri değil, Orta Doğu'daki daha geniş diplomatik ve güvenlik düzenini kapsaması planlanıyor. İlk taslaklarda ABD'nin bölgedeki müttefiklerini İran'ın etkisini sınırlamaya yönelik ortak bir çerçevede bir araya getirmesi ve Washington'ın bu yapıda güvence sağlayıcı rol üstlenmesi seçenekler arasında bulunuyor.
Axios'a konuşan kaynaklara göre kapsamlı savaş sonrası planın ABD'deki kasım ara seçimlerinin ardından daha belirgin hale gelmesi bekleniyor. Dolayısıyla New York'taki toplantı, nihai bir anlaşmadan ziyade Körfez ülkelerinin görüşlerinin alınması ve Washington'ın savaş sonrasına ilişkin seçeneklerinin değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.
Trump'ın geçen yıl BM Genel Kurulu sırasında Arap ve Müslüman ülkelerin liderleriyle yaptığı toplantıda Gazze için hazırlanan planı gündeme getirdiği hatırlatılırken, bu yıl yapılacak görüşmede ağırlığın İran savaşı sonrasında ortaya çıkacak bölgesel düzene kayması bekleniyor.
