Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in Washington’da ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmelerin ardından iki ülke ilişkilerinde yeni bir dönem tartışılıyor. Taraflar ticaret ve yapay zekâ alanlarında diyaloğu genişletirken Avrupa basını, zirvenin gerçek bir yakınlaşma mı yoksa rekabeti kontrollü biçimde sürdürme girişimi mi olduğunu değerlendirdi.
Washington ve Pekin, her iki yönde 30 milyar dolarlık hassas olmayan ürün grubunda daha avantajlı gümrük tarifeleri için adım atılması konusunda uzlaştı. ABD ile Çin ayrıca yapay zekâ alanındaki riskler ve kriz iletişimi konusunda diyaloğu sürdürme kararı aldı.
EXPRESSO: ABD’DE AMATÖRLER, ÇİN’DE PROFESYONELLER VAR
Portekiz gazetesi Expresso, zirveyi Washington ile Pekin’in dış politika yönetimleri arasındaki fark üzerinden değerlendirdi.
Miguel Monjardino, Şi’nin uzun soluklu diplomatik hazırlık ve deneyimli bir kadroyla Washington’a geldiğini savundu. Trump yönetimini ise dış politikada hazırlıksız ve kişiselleştirilmiş bir çizgi izlemekle eleştirdi.
THE TIMES: TRUMP GÖSTERİ YAPTI, Şİ DAHA FAZLA KAZANDI
İngiliz The Times, görüşmelerin Çin açısından daha avantajlı bir tablo ortaya çıkardığını öne sürdü.
Gazeteye göre Trump’ın Şi için hazırladığı görkemli karşılama önemli bir diplomatik görüntü oluşturdu ancak Washington’ın buna karşılık elde ettiği somut kazanımlar sınırlı kaldı. Çin’in ihracattaki gücü ve ileri teknoloji alanındaki yükselişi ise Pekin’in elini güçlendiren unsurlar olarak gösterildi.
RADIO KOMMERSANT: AMAÇ YAKINLAŞMA DEĞİL, SICAK ÇATIŞMAYI ÖNLEMEK
Rus Radio Kommersant FM, zirvenin iki ülkenin sorunlarını çözmekten çok ilişkilerin kontrolden çıkmasını engellemeye yaradığını savundu.
Dmitrij Drise’ye göre Washington ile Pekin’in çıkarları birçok konuda çatışmaya devam ediyor. Ancak iki tarafın da doğrudan bir çatışma istemediğini göstermesi, ilişkilerdeki mevcut “soğuk barış” durumunun korunmasını sağladı.
DELO: SORUNLAR ÇÖZÜLMEDİ
Slovenya gazetesi Delo da zirvenin büyük uluslararası sorunlarda somut ilerleme sağlamadığı görüşünde.
Gazete, Ukrayna’dan İran’a uzanan anlaşmazlıkların devam ettiğine dikkat çekti. Şi ve Trump’ın esas olarak krizleri çözmek yerine birbirlerinin hangi alanlarda gerilimi artırmaması gerektiğini belirlemeye çalıştığını savundu.
THE ECONOMIST: ANLAŞMADAN ÇOK GÖRÜŞMELERİN DEVAMI ÖNEMLİ
The Economist ise Trump ile Şi arasındaki temasların içeriğinden çok görüşmelerin devam etmesine dikkat çekti.
Dergiye göre liderlerin sık sık bir araya gelmesi, Washington ve Pekin’i ilişkileri tamamen koparacak adımlardan kaçınmaya yöneltebilir. The Economist, ABD’nin Tayvan’a yönelik planlanan 14 milyar dolarlık silah paketinin de bu diplomatik denge nedeniyle ertelendiğini yazdı.
CORRIERE DEL TICINO: TRUMP KİŞİSEL, Şİ PRAGMATİK
İsviçre merkezli Corriere del Ticino, iki liderin diplomasi anlayışlarının birbirinden farklı olduğunu belirtti.
Gazeteye göre Trump, ABD-Çin ilişkilerini büyük ölçüde Şi ile kurduğu kişisel bağ üzerinden anlatırken Çin lideri ilişkileri devletlerin uzun vadeli çıkarları üzerinden ele aldı.
LA VANGUARDIA: BOLCA SEMBOL, AZ İLERLEME
İspanyol La Vanguardia, Washington zirvesini büyük güçler arasındaki diplomasinin giderek liderler arası ikili görüşmelere kaymasının bir örneği olarak değerlendirdi.
Gazete, Trump ve Şi’nin ilişkilerin daha fazla bozulmasını önleyecek diplomatik dili koruduğunu ancak iki ülke arasındaki temel anlaşmazlıkların çözülmediğini belirtti. Zirvede karşılıklı övgü ve güçlü semboller öne çıkarken somut ilerlemenin sınırlı kaldığını savundu.
TİCARETTE 30 MİLYAR DOLARLIK ADIM
Zirvenin ardından açıklanan ekonomik düzenleme, yakınlaşmanın en somut başlıklarından biri oldu.
ABD Ticaret Temsilciliğine göre iki ülke, karşılıklı olarak 30’ar milyar dolarlık hassas olmayan ürün grubunun daha avantajlı gümrük tarifelerinden yararlanabilmesi için tavsiyelerde bulundu. Tarım ürünleri, tıbbi cihazlar, ev eşyaları ve oyuncaklar anlaşma kapsamındaki ürünler arasında bulunuyor.
Avrupa basınındaki genel tartışma ise ticaretteki bu adımlara rağmen değişmedi: Washington ile Pekin arasındaki rekabet sona ermiyor. Tartışılan asıl mesele, iki büyük gücün bu rekabeti çatışmaya dönüşmeden yönetip yönetemeyeceği.
