Rusya-Ukrayna Savaşı'nı sona erdirmeye yönelik diplomasi trafiği yeniden hızlanırken, kapsamlı bir barış anlaşmasının önündeki temel anlaşmazlıklar sürüyor. Ukraynalı düşünce kuruluşu Transatlantik Diyalog Merkezi Başkanı Maksym Skrypchenko'ya göre Moskova ve Kiev'in savaşın geleceğine ilişkin farklı hesapları, müzakerelerde ilerlemeyi zorlaştırıyor.
Skrypchenko, kapsamlı bir anlaşmanın koşulları henüz oluşmasa da BM Genel Kurulu sırasında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile ABD Başkanı Donald Trump arasında yapılacak görüşmenin sınırlı bir ateşkes için yeni fırsat yaratabileceğini değerlendiriyor.
MOSKOVA VE KİEV'İN HESAPLARI AYRIŞIYOR
ABD'li temsilcilerin Moskova ve Kiev'deki temaslarına rağmen müzakerelerde somut ilerleme sağlanamadı. Skrypchenko'ya göre Ukrayna yıkımı durdurmanın yollarını ararken Rusya, zamanın kendi lehine çalıştığını ve Kiev'in direncinin ilerleyen aylarda zayıflayacağını düşünüyor.
Cephede ise taraflardan hiçbiri diğerine şartlarını kabul ettirecek ölçüde üstünlük sağlayabilmiş değil. Bu nedenle savaşın geleceğinde askeri gelişmeler kadar ekonomik dayanıklılığın da belirleyici olabileceği değerlendiriliyor.
SAVAŞIN YENİ CEPHESİ EKONOMİ Mİ?
Ukrayna'nın Rus petrol sektörüne yönelik saldırıları ekonomik mücadelenin önemli başlıklarından biri. Kiev; Karadeniz'deki deniz taşımacılığı ve tahıl altyapısının korunması, enerji tesislerine saldırıların durdurulması ve uzun menzilli saldırıların karşılıklı sonlandırılması gibi sınırlı anlaşmalara açık.
Moskova ise ateşkes yönündeki adımları Ukrayna'nın Rus kontrolünde kalan Donbas bölgelerinden çekilmesi şartına bağlıyor. Kiev'in kabul etmediği bu talep, kapsamlı bir anlaşmanın önündeki temel engellerden biri olmayı sürdürüyor.
GÖZLER TRUMP-ZELENSKİY GÖRÜŞMESİNDE
Skrypchenko, BM Genel Kurulu sırasında yapılacak Trump-Zelenskiy görüşmesinin özellikle Karadeniz'de sınırlı bir ateşkes ihtimali açısından fırsat oluşturabileceğini düşünüyor.
Karadeniz'deki tahıl altyapısına yönelik saldırıların durdurulması, savaşın tamamını sona erdirmese de küresel gıda arzına yönelik risklerin azaltılmasına katkı sağlayabilir.
SAVAŞIN GELECEĞİNİ CEPHE Mİ, EKONOMİ Mİ BELİRLEYECEK?
Gelinen noktada savaşın geleceği yalnızca cephede belirlenmiyor. Rusya'nın enerji gelirleri, Ukrayna'nın dış finansmana erişimi, Avrupa'nın desteğinin devamlılığı ve iki tarafın savaş ekonomisini ne kadar sürdürebileceği de giderek önem kazanıyor.
Bu tablo bazı temel soruları öne çıkarıyor. Rusya'nın “zaman bizim lehimize” hesabı ne kadar sürdürülebilir? Ukrayna'nın direncinde askeri güç mü, Batı'dan gelen finansman mı daha belirleyici olacak? Avrupa desteğini ne kadar süre aynı ölçekte sürdürebilecek? Ukrayna'nın Rus petrol altyapısına yönelik saldırıları Moskova'nın savaş finansmanını etkileyebilecek mi?
Bir başka soru ise diplomasi cephesinde: Karadeniz'de sağlanabilecek sınırlı bir ateşkes, kapsamlı barışın ilk adımı olabilir mi? Donbas konusundaki mevcut pozisyonlar değişmeden kalıcı bir anlaşmaya ulaşılabilir mi?
Cephede belirleyici bir sonuç çıkmaması halinde savaşın seyrinde, hangi tarafın ekonomik ve askeri dayanıklılığını daha uzun süre koruyabileceği giderek daha belirleyici hale gelebilir.
