Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndan Karadeniz'in geleceğine ilişkin uluslararası çağrıda bulundu. Yotova, bölgenin yüksek risk ve tehdit alanı olmaktan çıkarılarak ulusal ve uluslararası güvenlik alanına dönüştürülmesini istedi.
Bulgaristan'ın bu amaçla yeni bir girişim hazırladığını açıklayan Yotova, Karadeniz'de serbest ve güvenli deniz ulaşımının sağlanması için bölge ülkeleri ve ilgili taraflarla ortak hareket etmeyi hedeflediklerini belirtti.
KARADENİZ İÇİN YENİ GİRİŞİM HAZIRLANIYOR
New York'taki BM Genel Kurulu'na hitap eden Yotova, Karadeniz'deki güvenlik sorunlarını konuşmasının önemli başlıklarından biri haline getirdi.
Bulgaristan'ın bölgedeki serbest ve güvenli deniz ulaşımını destekleyecek bir girişim üzerinde çalıştığını belirten Yotova, bunun için bölge ülkeleri ve diğer ilgili taraflarla mutabakat aranacağını söyledi.
Yotova, çağrısını, “Bu nedenle çağrıda bulunuyorum. Karadeniz'i yüksek risk ve tehdit bölgesinden güvenlik alanına dönüştürelim.” sözleriyle dile getirdi.
Karadeniz'in yalnızca güvenlik açısından değil, ulaşım ve ekonomi açısından da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Yotova; bölgenin serbest ulaşımın yanı sıra enerji, ticaret ve dijital koridorların bulunduğu güvenli bir alana dönüşmesi gerektiğini söyledi.
Turizme de işaret eden Yotova, farklı kültürlerin, dinlerin ve siyasi sistemlerin barış içinde bir araya geldiği bir Karadeniz hedeflediklerini belirtti.
“Bu konunun BM'nin dikkatini hak ettiğine inanıyoruz.” diyen Yotova, Karadeniz'deki gelişmelerin artık yalnızca bölge ülkelerini ilgilendiren bir konu olmadığını savundu.
UKRAYNA SAVAŞINA DİPLOMASİ ÇAĞRISI
Yotova, Karadeniz'deki güvenlik sorunlarını Ukrayna'daki savaşla da ilişkilendirdi.
“Ukrayna'daki savaş, çatışmanın taraflarının kara sularının dışına çıktı ve bu durum Bulgaristan'ı bugün ve doğrudan etkiliyor. Ancak Karadeniz'deki sorun bölgesel olmaktan çıkıp küresel hale geldi.” ifadelerini kullandı.
Savaşların binlerce insanın hayatını kaybetmesine ve büyük yıkımlara neden olduğunu söyleyen Yotova, askeri çatışmaların önlenmesi ve sona erdirilmesi için yürütülen çabaların artırılmasını istedi.
Ukrayna'daki savaşın temel sorunlardan biri olmayı sürdürdüğünü belirten Yotova, çözüm için müzakere ve diplomasiye işaret etti.
Yotova, “Çatışmayı askeri alandan siyasi ve diplomatik alana taşımanın zamanı geldi. Bu, diyalog ve uygun güvencelerle desteklenen en azından asgari düzeyde güven gerektiren müzakereler anlamına geliyor.” dedi.
GAZZE VE İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜM MESAJI
Bulgaristan Cumhurbaşkanı konuşmasında Orta Doğu'daki gelişmelere de değindi. Gazze'de yeni bir yıkım, insani kriz ve şiddet döngüsünün yaşanmaması gerektiğini belirten Yotova, siyasi çözüm çağrısı yaptı.
Yotova, “Tek sürdürülebilir çözüm, İsrail ve Filistin'in barış ve güvenlik içinde yan yana yaşadığı iki devletli çözümdür.” ifadelerini kullandı.
İran çevresindeki gelişmeler kapsamında dünya deniz yollarının güvenliğine de değinen Yotova, özellikle Hürmüz Boğazı'na dikkati çekti. Bulgaristan'ın uluslararası deniz taşımacılığının özgürlüğünü ve güvenliğini desteklediğini belirterek uluslararası hukuka uyulması çağrısı yaptı.
Konuşmasının diğer bölümünde çocuk ve kadın haklarını gündeme getiren Yotova, çocukların eğitime erişimi ile kadın ve kız çocuklarının toplumsal süreçlere eşit katılımının önemini vurguladı.
Yotova ayrıca BM'nin yalnızca krizlerin tartışıldığı bir platform olmaması gerektiğini belirtti. Bulgaristan Cumhurbaşkanı, BM Güvenlik Konseyi'nde daha adil bölgesel temsil, daha fazla meşruiyet ve etkinlik sağlayacak reform yapılması gerektiğini ifade etti.
