Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), ÖSYM'nin farklı içerik ve sürelerdeki sınavlarda görme engelli adaylara standart olarak aynı ek süreyi (30 dakika) vermesini "engellilik temelinde ayrımcılık" saydı.
Görme engelli bir adayın başvurusu üzerine ÖSYM'nin sınav uygulamalarını inceleyen TİHEK, sınavların niteliği ve soru yapısı göz önüne alınmadan her sınava maktu 30 dakika ek süre tanınmasının "makul düzenleme yükümlülüğüne aykırı" olduğuna karar verdi. Kurum, engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine hükmederek ÖSYM'ye 40 bin lira idari para cezası kesti.
YDS, YÖKDİL VE ALES'TEKİ "STANDART SÜRE" İHLAL SAYILDI
Yüzde 80 görme kaybı bulunan bir adayın, YDS, YÖKDİL ve ALES'te verilen 30 dakikalık ek süreye rağmen soruları yetiştiremediğini belirterek yaptığı başvuruyu karara bağlayan TİHEK, sınav düzenlemelerinin engelli bireyler için telafi niteliği taşıdığını vurguladı. EKPSS'de uygulanan yüzde 50 oranındaki ek sürenin diğer sınavlarda uygulanmamasını ve her sınava eşit ek süre tanınmasını değerlendiren Kurul, her sınavın soru türü ve içeriği doğrultusunda müstakil bir süre hesaplaması yapılması gerektiğini belirtti.
ÖSYM'NİN "TEKNİK İMKÂN" SAVUNMASI YETMEDİ
ÖSYM, Kurum'a sunduğu yazılı görüşte engelli adaylar için eşitliği sağlayacak okuyucu-işaretleyici desteği ve cihaz izinleri verildiğini, EKPSS dışındaki sınavlarda soru yapısı, içerik ve metin uzunlukları nedeniyle punto ve süre artırımının teknik olarak mümkün olmadığını savundu. Ancak TİHEK kararda, ek sürenin sınavın özelliklerine göre ayrı ayrı belirlenmesinin ÖSYM'ye orantısız bir külfet yüklemeyeceğine ve standart uygulamanın hak ihlali oluşturduğuna karar verdi.
PUNTO İDDİASINA İHLAL ÇIKMADI
Gerekçeli kararda, ek sürenin aslında engelli bireyler için "telafi süresi" olduğuna dikkat çekilerek, makul düzenleme ilkesinin gözetilmemesi nedeniyle ayrımcılık yasağının çiğnelendiği tescillendi. Kurul, başvuranın soru kitapçıklarındaki punto büyüklüğünün artırılması talebi yönünden ise herhangi bir ihlal bulunmadığına karar verdi.
