Türkiye’de bilim dünyasının en çok konuştuğu olaylardan biri olan İlayda Şamilgil vakası, genç yeteneklerin keşfedilmesi ve projelerin değerlendirilme süreçlerini yeniden tartışmaya açtı. TÜBİTAK’ın düzenlediği yarışmada dereceye dahi giremeyen Şamilgil, aynı projeyle uluslararası arenada tarihe geçen bir başarıya imza attı.
TÜRKİYE'DE ELENDİ, DÜNYA LİSTESİNDE ZİRVEYE ÇIKTI
İlayda Şamilgil, "Sıvılardaki Su Oranını Mıknatısla Ölçen Ucuz Bir Sistem" projesiyle katıldığı TÜBİTAK Ortaöğretim Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması'nda elendi. Ancak pes etmeyen genç yetenek, projesini Polonya'da düzenlenen ve dünyanın en saygın fizik yarışmalarından biri kabul edilen "First Step to Nobel Prize in Physics" (Fiziğe Nobel Ödülü Yolunda İlk Adım) yarışmasına gönderdi. Şamilgil, 80 ülkeden gelen binlerce proje arasından tam puan alarak dünya birincisi seçildi.
NASA İDDİALARI VE EĞİTİM YOLCULUĞU
Sosyal medyada "NASA'ya alındı" haberleriyle büyük yankı uyandıran Şamilgil'in başarısı, ona dünyanın kapılarını araladı. NASA'ya doğrudan işe girdiği iddiaları teknik olarak tam doğru olmasa da, kazandığı bu prestijli ödül sayesinde ABD'nin en iyi üniversitelerinden biri olan Cornell Üniversitesi'ne kabul edildi. Eğitim sürecinde teknoloji devleri ve bilimsel projelerle iç içe olan Şamilgil, başarısını yurt dışında akademik bir kariyere dönüştürdü.
BİLİM DÜNYASINDA ÖZ ELEŞTİRİ
İlayda Şamilgil’in başarısı, Türkiye’deki kurumların projeleri hangi kriterlere göre elediği konusunda uzun süre tartışılmasına neden oldu. Genç bir öğrencinin "ucuz ve pratik" çözüm arayan projesinin uluslararası alanda "Nobel yolu" olarak görülmesi, yerli bilimsel değerlendirme sistemine dair bir öz eleştiri dalgasını da beraberinde getirdi.
