Küresel borsalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırabileceğine yönelik beklentiler ve yapay zeka şirketlerinin yüksek değerlemelerine ilişkin endişeler satış baskısını artırdı. Asya'da teknoloji hisseleri sert düşerken Japon SoftBank'ın kaybı yüzde 14,5'e ulaştı. Uzmanlar, yüksek faizler, petrol fiyatları ve yapay zeka yatırımlarının geleceğine yönelik belirsizliklerin piyasalar üzerindeki baskıyı güçlendirdiğini belirtti.
Küresel finans piyasalarında teknoloji hisseleri öncülüğünde satış dalgası yaşandı. ABD'de faizlerin daha uzun süre yüksek kalabileceğine ilişkin beklentiler, yapay zeka yatırımlarının sürdürülebilirliğine yönelik soru işaretleriyle birleşti.
Yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşması, dolar ve ABD tahvillerine olan talebi desteklerken Avrupa ve Asya borsalarında sert kayıplar görüldü.
FED'İN FAİZ POLİTİKASI PİYASALARI BASKILIYOR
ABD Merkez Bankasının para politikasında yeni bir sıkılaşmaya gidebileceği beklentisi, küresel piyasalardaki satışların önemli nedenleri arasında gösteriliyor.
Yüksek enflasyon ve faizlerin uzun süre mevcut seviyelerde kalabileceği endişesi, yatırımcıların hisse senetlerine yönelik yaklaşımını etkiliyor.
Güvenli varlıklara yönelimin artmasıyla ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, önceki gün ulaştığı yüzde 5,11 seviyesinden 10 baz puan gerileyerek yüzde 5,01'e indi.
NVIDIA'NIN GÜÇLÜ BİLANÇOSU SATIŞLARI DURDURAMADI
Yapay zeka sektöründeki yüksek piyasa değerlemeleri, yatırımcıların yeniden değerlendirdiği konular arasında yer aldı.
ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın güçlü finansal sonuçlarına rağmen teknoloji hisselerindeki satışların sürmesi dikkat çekti.
Piyasalarda şirketlerin mevcut gelirlerinden çok yapay zeka yatırımlarının gelecekte ne kadar kazanç sağlayacağına odaklanıldığı belirtildi.
Özellikle veri merkezlerine yapılan yüksek tutarlı yatırımların geri dönüş süresi ve teknoloji şirketlerinin büyüme beklentileri sorgulanıyor.
SOFTBANK YÜZDE 14,5 DEĞER KAYBETTİ
ABD ve Avrupa'daki satış baskısı Asya piyasalarına da yansıdı.
Japonya merkezli SoftBank Group'un hisseleri yüzde 14,5 gerilerken Güney Kore'deki bazı yarı iletken ve çip hisselerinde kayıplar yüzde 10'a yaklaştı.
Asya borsalarındaki günlük kapanışlarda Güney Kore'nin Kospi endeksi yüzde 5,2, Japonya'nın Nikkei 225 endeksi yüzde 4,8 değer kaybetti.
Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,2, Hong Kong'da Hang Seng endeksi ise yüzde 1,9 düştü.
Küresel teknoloji tedarik zincirinin önemli göstergelerinden Tayvan Teknoloji Endeksi'ndeki haftalık kayıp yüzde 17,2'ye ulaştı.
AVRUPA'DA ÇİP ŞİRKETLERİNE SATIŞ GELDİ
Avrupa borsaları da küresel piyasalardaki olumsuz havadan etkilendi.
Yapay zeka yatırımlarıyla bağlantılı teknoloji şirketlerinde satışların hızlanmasıyla Hollanda merkezli ASML'nin hisseleri yüzde 4,7 geriledi.
Fransa merkezli yarı iletken şirketi Soitec'in hisselerinde ise yüzde 8 düşüş yaşandı.
Teknoloji sektöründeki kayıplar, yapay zeka şirketlerine yönelik endişelerin farklı bölgelere yayıldığını gösterdi.
PETROL FİYATLARI ENFLASYON ENDİŞESİNİ ARTIRIYOR
Ata Yatırım Araştırma Genel Müdür Yardımcısı Cemal Demirtaş, küresel piyasalarda yaşanan satışların birden fazla gelişmenin aynı dönemde etkili olmasından kaynaklandığını söyledi.
Yüksek faizlerin dolara olan ilgiyi artırdığını belirten Demirtaş, Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin de piyasaları etkilediğini ifade etti.
Demirtaş, "Petrol fiyatlarının yarattığı baskı da hem enflasyonu yüksek tutuyor hem de faizlerin yüksek kalmasına sebep oluyor. Enflasyon beklentileri faizleri tetikliyor. Yüksek faiz ve enflasyon ortamında zaman zaman altından çıkış görülebiliyor" dedi.
Fed'in 25 baz puanlık faiz artırımı ihtimali ile Japonya'da yeni bir faiz artışı beklentisinin küresel sıkılaşma endişelerini güçlendirdiğini kaydetti.
YAPAY ZEKA YATIRIMLARININ GELECEĞİ SORGULANIYOR
Demirtaş, teknoloji hisselerindeki satışların bir diğer nedeninin yapay zeka sektöründeki gelişmeler olduğunu belirtti.
Anthropic'in gerçekleştirdiği büyük halka arza değinen Demirtaş, piyasadaki sermayenin bir bölümünün bu alana yönelmesinin diğer teknoloji şirketleri üzerinde baskı yarattığını ifade etti.
ABD'deki ara seçimlerin ardından veri merkezi yatırımlarına yönelik siyasi tartışmaların artmasının da yatırımcıların endişelerini güçlendirdiğini söyledi.
Demirtaş, piyasalardaki durumu şu sözlerle değerlendirdi:
"Negatiflikler vardı ama üçü bir araya gelince ayı piyasası içerisinde bugün ekstra bir yoğunluk oldu."
Petrol fiyatlarında olası bir gerilemenin enflasyon baskısını hafifletebileceğini belirten Demirtaş, küresel piyasaların mevcut sıkılaşma sürecine uyum sağlamasının 2027'nin ikinci yarısına kadar uzayabileceğini öngördü.
VERİ MERKEZİ YATIRIMLARINDA YAVAŞLAMA ENDİŞESİ
Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz da ABD'deki siyasi gelişmelerin yapay zeka yatırımları üzerinde baskı oluşturduğunu söyledi.
Demokratların ara seçimlerin ardından Kongrenin iki kanadında da çoğunluğu elde etmesinin, veri merkezi projelerine yönelik düzenlemeler konusunda belirsizlik yarattığını savundu.
Kaymaz, arazi tahsisi, elektrik şebekesi bağlantıları ve çevre izinlerinin veri merkezi inşaatlarını geciktirebileceğine ilişkin endişelerin arttığını belirtti.
Faizlerdeki yükselişin şirketlerin yeni veri merkezi yatırımları için finansman bulmasını zorlaştırdığını da ifade etti.
ABD'NİN ÇİN'E YAPTIRIMLARI TEKNOLOJİ SEKTÖRÜNÜ ETKİLİYOR
Kaymaz, ABD'nin Çin'e yönelik teknoloji yaptırımlarının da küresel veri merkezi yatırımları üzerinde etkili olduğunu değerlendirdi.
Tencent ve Alibaba gibi Çinli şirketlerin Amerikan sunucularına erişimindeki kısıtlamalara dikkat çeken Kaymaz, bu durumun yapay zeka altyapısına yönelik talebi sınırlandırdığını savundu.
Kaymaz, Alibaba'nın çip tedarikinde yaşadığı güçlüklerin şirketi kendi teknolojilerini geliştirmeye yönelttiğini belirtti.
2028 SONRASI İÇİN YATIRIM UYARISI
Küresel veri merkezi yatırımlarının önümüzdeki yıllardaki seyrine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kaymaz, yüksek faizler ve ticaret kısıtlamalarının yatırımları yavaşlatabileceğini ifade etti.
Kaymaz, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Demokratların yönetim politikaları, yüksek faizler ve özellikle ABD'nin Çin'e yönelik ağırlaşan yaptırımlarının aynı anda birleşmesi, 2028 yılından itibaren küresel veri merkezi inşaatının öngörülen hızda artmamasına yol açabilecek ciddi bir baskı oluşturmaktadır."
Uzmanların değerlendirmelerinde küresel faiz politikası, enerji fiyatları ve yapay zeka sektöründeki yatırım beklentileri, piyasaların yönünü etkileyen başlıca unsurlar olarak öne çıktı.