Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), Ekim 2026 dönemine ilişkin üretici ve market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerini açıkladı. Veriler, bazı ürünlerde üreticinin eline geçen tutarla tüketicinin ödediği fiyat arasında belirgin farklar bulunduğunu gösterdi.
Ekim ayında üretici fiyatı düşmesine rağmen marketle arasındaki fiyat farkının en yüksek olduğu ürün limon oldu. Sebzelerde ise tarla üretiminden sera üretimine geçiş, fiyat artışlarında etkili oldu.
LİMONUN FİYATI TARLADAN RAFA YAKLAŞIK 11 KATINA ÇIKTI
Üreticide kilogramı 3,90 TL olan limonun market fiyatı 42,87 TL’ye ulaştı. İki satış noktası arasındaki fark yüzde 999,2 olarak hesaplandı. Böylece tüketici, limona üretici fiyatının yaklaşık 11 katını ödedi. Üretici ile market arasındaki fiyat farkında limonu yüzde 333,6 ile kuru incir, yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile iç fındık izledi.
Market fiyatları üretici fiyatlarının kuru incirde yaklaşık 4,3 katı, havuçta 3,8 katı, elma ve iç fındıkta ise 3,3 katı seviyesinde gerçekleşti.
MARKETTE İNCELENEN HER 10 ÜRÜNDEN YAKLAŞIK 7’Sİ PAHALANDI
TZOB’un marketlerde izlediği 36 ürünün 25’inde fiyat yükselirken, 11’inde gerileme kaydedildi. Böylece incelenen ürünlerin yaklaşık yüzde 69’unda artış görüldü. Aylık bazda en yüksek artış yüzde 62,9 ile domateste yaşandı. Domatesin ardından sivri biber yüzde 35,2, mısırözü yağı yüzde 34,1, salatalık yüzde 32 ve yeşil soğan yüzde 27,9 pahalandı. Fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 16,5 ile limon oldu. Market fiyatları maydanozda yüzde 8,9, pirinçte yüzde 8,1, nohutta yüzde 5,6 ve zeytinyağında yüzde 5,5 geriledi.
ÜRETİCİDE DOMATESİN FİYATI YÜZDE 76,1 YÜKSELDİ
Üretici tarafında incelenen 28 ürünün 15’inde fiyat artışı, 9’unda düşüş tespit edildi. Dört üründe fiyat değişmedi. Domates, yüzde 76,1’lik yükselişle üreticide de aylık fiyat artışının en yüksek olduğu ürün oldu. Salatalıkta yüzde 60,5, yeşil soğanda yüzde 33,8, yeşil fasulyede yüzde 33,7 ve sivri biberde yüzde 32,7 artış yaşandı.
Üretici fiyatlarındaki en belirgin düşüş ise yüzde 44,3 ile limonda görüldü. Zeytinyağı yüzde 7,2, Antep fıstığı yüzde 5,5, fındık yüzde 5,4 ve patates yüzde 5 ucuzladı.
LİMONDA ÜRETİCİDEKİ DÜŞÜŞ RAFA AYNI ORANDA YANSIMADI
Limon, ekim ayında hem üreticide hem de markette fiyatı en fazla gerileyen ürün olmasına rağmen iki fiyat arasındaki farkta ilk sırada yer aldı. Üreticide yüzde 44,3’e ulaşan aylık düşüşün markette yüzde 16,5 ile sınırlı kalması dikkat çekti. Veriler, üretici fiyatındaki gerilemenin tüketici fiyatına aynı oranda yansımadığını ortaya koydu. TZOB, limondaki fiyat düşüşünü erkenci çeşitlerin hasadının sürmesine ve piyasaya sunulan ürün miktarının artmasına bağladı.
TARLADAN SERAYA GEÇİŞ SEBZE FİYATLARINI ETKİLEDİ
Birliğin değerlendirmesine göre domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabakta fiyatların yükselmesinde mevsimsel üretim geçişi belirleyici oldu. Tarla üretiminin sona ermesi ve sera dönemine geçilmesi, bu ürünlerde fiyatları yukarı taşıdı. Yeşil fasulyede hasadın sonuna yaklaşılmasıyla arzın azalması fiyat artışına neden oldu.
Patateste ise depolama süreci fiyatların yönünü etkiledi. Hasat edilen ürünlerin önemli bölümü depolara alınırken, depo fazlası ürünlerin daha düşük fiyatlarla satışa sunulması üretici fiyatlarını geriletti.
YENİ HASAT ZEYTİNYAĞI FİYATLARINI AŞAĞI ÇEKTİ
Zeytinyağında yeni hasadın başlamasıyla artan arz, üretici fiyatlarına düşüş olarak yansıdı. TZOB, yüksek zeytin rekoltesi ve mevcut stokların etkisiyle üretici fiyatlarının geçen yılki seviyenin altına indiğini bildirdi. Birlik, fındıktaki düşüşte fiyatların baskılanmasının etkili olduğunu belirtti. Antep fıstığında ise hasadın tamamlanmasının ardından piyasaya çıkan ürün miktarının artması fiyatları aşağı çekti.
GÜBREDE YILLIK ARTIŞ YÜZDE 67,7’Yİ BULDU
Tarımsal girdi fiyatları, üreticinin maliyet yükündeki artışın sürdüğünü gösterdi. Ziraat Odaları aracılığıyla derlenen verilere göre ekimde bir önceki aya kıyasla ÜRE gübresi yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 2 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 0,3 pahalandı. Amonyum nitrat gübresinin fiyatı ise değişmedi.
Yıllık bazda en yüksek artış yüzde 67,7 ile amonyum nitrat gübresinde kaydedildi. Aynı dönemde amonyum sülfatın fiyatı yüzde 56,7, 20.20.0 kompoze gübresinin yüzde 42,3, DAP gübresinin yüzde 39,7 ve ÜRE gübresinin yüzde 18,3 yükseldi.
YEM FİYATLARINDA AYLIK ARTIŞ YÜZDE 6’YI AŞTI
Hayvancılıkta temel maliyet kalemlerinden yem de ekim ayında pahalandı. Süt yemi fiyatı bir ayda yüzde 6,6, besi yemi fiyatı yüzde 6,5 arttı. Yıllık artış süt yeminde yüzde 38,9’a, besi yeminde yüzde 38,6’ya ulaştı. Bu yükselişler, hayvancılıkla uğraşan üreticilerin besleme giderlerindeki artışı ortaya koydu.
MAZOTTA YILLIK FİYAT ARTIŞI YÜZDE 73,4
Raporda açıklanan girdiler arasında en yüksek yıllık fiyat artışı mazotta görüldü. Mazot fiyatı ekimde aylık yüzde 3,5 yükselirken, son bir yıllık artış yüzde 73,4’e ulaştı. Elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları ise yüzde 27,7 arttı. Böylece bazı ürünlerde üretici satış fiyatları gerilerken, üretimin temel girdilerindeki yıllık maliyet artışları devam etti.
